Kira tespit davası size tebliğ edildiyse, dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh hukuk mahkemesine cevap dilekçesi vermeniz gerekir. Cevap dilekçesinde davanın şartlarına, kira sözleşmesinin süresine, talep edilen kiranın emsallere uygunluğuna ve dava açma süresine ilişkin itirazlarınızı ve delillerinizi bildirmelisiniz. Süresinde cevap verilmezse, davacının iddialarının tamamı inkâr edilmiş sayılır; ancak sonradan yeni savunma ileri sürme imkânınız büyük ölçüde kaybolur.
Cevap dilekçesini yazmadan önce kira sözleşmesinin başlangıç tarihini, kiracılığınızın kaç yıldır sürdüğünü, son yıllarda yapılan kira artışlarını ve kiraya verenin dava öncesinde size yazılı bir artış bildirimi gönderip göndermediğini kontrol etmeniz gerekir. Kira sözleşmesinin beş yılı doldurup doldurmadığı, mahkemenin kira bedelini hangi yöntemle belirleyeceğini doğrudan etkiler.
| Kontrol edilecek konu | Neden önemli? |
|---|---|
| Kiracılık süresi | Beş yıldan önce TÜFE sınırı uygulanır |
| Arabuluculuk tutanağı | Dava şartı eksikse dava reddedilir |
| Dava veya bildirim tarihi | Yeni kiranın hangi dönemden başlayacağını belirler |
| Kiralananın durumu | Hakkaniyet indirimi için önemli |
| Emsal kiralar | Bilirkişi raporuna itiraz için temel |
Kira Tespit Davası Nedir?
Kira tespit davası, yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedelinin mahkeme tarafından belirlenmesini sağlayan davadır. Genellikle kiraya veren tarafından açılır; ancak kira bedelinin fahiş olduğunu düşünen kiracı da bu davayı açabilir. Dava, kira ilişkisinden doğan bütün uyuşmazlıklarda olduğu gibi, dava değerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesinde görülür ve yetkili mahkeme kural olarak davalının yerleşim yeri ya da sözleşmenin ifa edileceği yer, yani uygulamada çoğunlukla kiralananın bulunduğu yer mahkemesidir.
Kanun, tarafların kira artışı konusunda anlaşmaması halinde kira bedelinin, bir önceki kira yılındaki tüketici fiyat endeksinin on iki aylık ortalamasına göre değişim oranını geçmemek üzere hâkim tarafından hakkaniyete göre belirleneceğini düzenler. Beş yıldan uzun süren kira ilişkilerinde ise emsal kira bedelleri de dikkate alınır.
Cevap Süresi Ne Kadardır?
Kira tespit davaları basit yargılama usulüne tabidir. Bu usulde cevap süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır. Cevap dilekçesinin bu süre içinde hazırlanması çok zor veya imkânsızsa, süre içinde başvurulması halinde mahkeme bir defaya mahsus olmak ve iki haftayı geçmemek üzere ek süre verebilir.
Basit yargılamada cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesi verilemez. Bu nedenle bütün itiraz ve delillerin ilk cevap dilekçesinde eksiksiz bildirilmesi gerekir. Sonradan yeni delil sunmak kural olarak mümkün değildir. Dilekçe süresinde verilmezse davacının iddiaları inkâr edilmiş sayılır, ancak savunmanın genişletilmesi kısıtlanır.
Arabuluculuk Şartı Yerine Getirilmiş Mi?
2023 yılından itibaren kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Kira tespit davası da bu kapsamdadır. Davacının dava dilekçesine arabuluculuk son tutanağını eklememiş olması halinde mahkeme önce eksikliğin giderilmesi için süre verir; giderilmezse dava usulden reddedilir.
Cevap dilekçesinde, arabuluculuk sürecinin usulüne uygun yürütülüp yürütülmediği de kontrol edilmelidir. Arabuluculuk görüşmesine davet edilmediğiniz veya tutanakta farklı bir uyuşmazlığın yer aldığı durumlarda bu husus ilk itiraz olarak ileri sürülmelidir. Arabuluculuk hakkında genel bilgi için arabuluculuğa başvuru ücretli midir yazımıza bakabilirsiniz.
Beş Yıl Kuralı Nasıl Uygulanır?
Kira sözleşmesi beş yıldan uzun süreli ise veya beş yıldan sonra yenilenmişse, yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli hâkim tarafından TÜFE değişim oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri dikkate alınarak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir. Bu durumda TÜFE sınırı uygulanmaz ve kira bedeli piyasa koşullarına yaklaştırılabilir.
Beş yılı doldurmamış bir kira ilişkisinde ise kira artışı, önceki kira yılının TÜFE on iki aylık ortalamalarına göre değişim oranını geçemez. Bu nedenle cevap dilekçesinde kiracılık süresinin beş yılı doldurmadığı, davacının emsal kira bedeline göre talepte bulunamayacağı açıkça belirtilmelidir. Kiracılığın başladığı tarihi gösteren belgeler önem taşır.
Dava Açma Süresi Neden Önemlidir?
Kira tespit davası her zaman açılabilir. Ancak mahkemenin belirleyeceği yeni kira bedelinin hangi tarihten itibaren geçerli olacağı, davanın açılış tarihine bağlıdır. Dava yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önce açılmışsa veya kiraya veren bu süre içinde kiracıya yazılı artış bildiriminde bulunmuşsa, belirlenen kira yeni dönemin başından itibaren geçerli olur.
Bu şartlar yoksa, belirlenen kira ancak bir sonraki kira döneminden itibaren uygulanır. Sözleşmede kira artışına ilişkin bir hüküm varsa, yeni dönemin sonuna kadar açılan davada belirlenen kira da dönem başından itibaren geçerli olur. Cevap dilekçesinde bu tarihler mutlaka değerlendirilmelidir; kiracı için önemli bir avantaj sağlayabilir.
Emsal Kira Ve Bilirkişi Raporuna Nasıl İtiraz Edilir?
Beş yılı aşan kira ilişkilerinde mahkeme, kiralananın emsal kira değerini belirlemek için bilirkişi incelemesi yaptırır. Bilirkişi, benzer konumdaki ve nitelikteki taşınmazların kira bedellerini karşılaştırarak bir değer önerir. Bu raporun tebliğinden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir.
İtirazda emsal olarak alınan taşınmazların kiralananla aynı nitelikte olmadığı, kat, cephe, metrekare, bina yaşı ve bakım durumu bakımından farklılıklar bulunduğu somut olarak gösterilmelidir. Yargıtay uygulamasında, kiracının uzun süre aynı yerde oturması nedeniyle emsal kira bedelinden hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği kabul edilmektedir.
Örnek Cevap Dilekçesi İskeleti
Aşağıdaki iskelet, cevap dilekçesinin hangi bölümlerden oluşacağını göstermek içindir. Kendi dosyanızın bilgilerine ve itirazlarınıza göre uyarlanmalıdır.
Dilekçeye kira sözleşmesi, kira ödemelerini gösteren banka kayıtları, kiralananın durumunu gösteren fotoğraflar ve varsa emsal kira bilgileri eklenmelidir.
- İSTANBUL ( ) SULH HUKUK MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE
- DOSYA NO: ( )
- DAVALI (KİRACI): Ad soyad, T.C. kimlik no, adres
- DAVACI (KİRAYA VEREN): Ad soyad, adres
- KONU: Kira tespit davasına karşı cevap dilekçemizdir.
- İLK İTİRAZLAR: Varsa arabuluculuk şartına ve yetkiye ilişkin itirazlar.
- AÇIKLAMALAR: Kiracılığın başlangıç tarihi; beş yıl şartının bulunmadığı veya hakkaniyet indirimi gerektiği; kiralananın durumu; dava ve bildirim tarihlerinin değerlendirilmesi.
- HUKUKİ SEBEPLER: Türk Borçlar Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve ilgili mevzuat.
- DELİLLER: Kira sözleşmesi, banka kayıtları, fotoğraflar, keşif, bilirkişi, tanık ve her türlü yasal delil.
- SONUÇ VE İSTEM: Davanın reddine, kabul halinde kira bedelinin TÜFE sınırı ve hakkaniyet ilkesi gözetilerek belirlenmesine, yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ederim.
- Tarih, ad soyad, imza
Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
En sık yapılan hata, iki haftalık cevap süresinin kaçırılmasıdır. Süre kaçırıldığında kiracı, beş yıl şartının bulunmadığı veya dava açma süresinin geçtiği gibi önemli savunmaları ileri sürme imkânını kaybedebilir. Bir diğer hata, bilirkişi raporuna süresinde ve somut gerekçelerle itiraz edilmemesidir.
Kiralananın eksikliklerinin ve kiracının yaptığı faydalı masrafların belgelenmemesi de hakkaniyet indiriminden yararlanılmasını zorlaştırır. Kira uyuşmazlıklarında hukuki destek için avukatlarımıza, ticari kiralar için İstanbul ticari alacak avukatı sayfamıza ulaşabilir, ilgili bir süreç için itirazın kaldırılması ve tahliye davası yazımıza bakabilirsiniz.
Bu yazı, Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmış genel bilgilendirme amaçlı bir içeriktir; somut durumunuz için hukuki destek almanız önerilir.
