Hakkında icra takibi başlatılan kişiye ödeme emri gönderilir. Borçlu; böyle bir borcunun bulunmadığını, borcun daha önce ödendiğini, talep edilen miktarın hatalı olduğunu veya takibin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığını düşünüyorsa ödeme emrine itiraz edebilir. Süresinde yapılan itiraz, genel haciz yoluyla ilamsız takipte icra işlemlerini durdurur.
İtirazın süresi ve başvurulacak merci, icra takibinin türüne göre değişir. Genel haciz yoluyla ilamsız takipte itiraz icra dairesine ve yedi gün içinde yapılırken kambiyo senetlerine özgü takipte icra mahkemesine başvurulması ve beş günlük süreye uyulması gerekir. Yanlış mercie yapılan veya süresi geçirilen başvuru, haciz işlemlerinin başlamasına neden olabilir.
Borca İtiraz Nedir?
Borca itiraz, ilamsız icra takibiyle talep edilen borcun tamamına veya belirli bir kısmına karşı çıkılmasıdır. Borçlu; borcun hiç doğmadığını, sona erdiğini, ödendiğini, zamanaşımına uğradığını veya henüz vadesinin gelmediğini ileri sürebilir. İtiraz yalnızca asıl alacağa değil, talep edilen faiz ve diğer ferilere karşı da yapılabilir.
Borca itiraz ile ödeme emrindeki usulsüzlüklere yönelik şikâyet birbirinden farklıdır. Borcun bulunmadığı iddiası itiraz yoluyla, icra müdürlüğünün kanuna aykırı işlemleri ise şartlarına göre icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülür. İtiraz usulü, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu içinde takip türlerine göre ayrı ayrı düzenlendiğinden ödeme emrinin niteliği başvuru yapılmadan önce incelenmelidir.
Borca İtiraz Nereye ve Nasıl Yapılır?
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borca itiraz, ödeme emrini gönderen icra dairesine yapılır. Borçlu itirazını dilekçeyle sunabileceği gibi icra dairesinde sözlü olarak da bildirebilir. Sözlü itiraz tutanağa geçirilir ancak itirazın kapsamının ispatlanabilmesi için yazılı dilekçe verilmesi daha güvenlidir.
Borçlu başka bir şehirde bulunuyorsa bulunduğu yerdeki icra dairesi aracılığıyla da itirazını gönderebilir. Bu durumda gerekli gönderim giderlerinin yatırılması gerekir. Kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda ise borca ve imzaya itiraz doğrudan icra dairesine değil, takibin yapıldığı yerdeki icra hukuk mahkemesine dilekçeyle sunulur.
Başvuru yapılmadan önce ödeme emrinde şu bilgiler kontrol edilmelidir:
- İcra dairesinin adı ve dosya numarası,
- Takibin genel haciz veya kambiyo senetlerine özgü takip olup olmadığı,
- Ödeme emrinin tebliğ tarihi,
- Alacaklı ve borçlu bilgileri,
- Talep edilen asıl alacak tutarı,
- Faiz oranı ve başlangıç tarihi,
- Takibin dayandığı sözleşme, fatura, çek veya senet,
- Ödeme emrinde gösterilen itiraz süresi ve merci.
İtiraz dilekçesi verildikten sonra evrak kayıt veya gönderim belgesi alınmalıdır. Başvurunun dosyaya işlendiği ayrıca kontrol edilmeli ve dilekçenin bir örneği saklanmalıdır. Posta veya başka icra dairesi aracılığıyla yapılan başvurularda sürenin geçirilmemesi için işlemin son güne bırakılmaması önemlidir.
Borca İtiraz Süresi Kaç Gündür?
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borca itiraz süresi, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gündür. Süre, tebliğin yapıldığı günü takip eden gün işlemeye başlar. Son günün resmî tatile rastlaması hâlinde süre, tatili izleyen ilk iş gününün mesai saati sonunda biter.
Kambiyo senetlerine özgü takipte borca, yetkiye veya senetteki imzaya itiraz süresi ise ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gündür. Ödeme emrinin üzerinde farklı bir takip türü yazıyorsa yalnızca genel yedi günlük süreye güvenilmemelidir. Takibin türü, ödeme emrinin başlığı ve dayanak belgesi birlikte kontrol edilmelidir.
| Takip türü | İtiraz süresi | Başvuru mercii | Takibe etkisi |
|---|---|---|---|
| Genel haciz yoluyla ilamsız takip | 7 gün | İcra dairesi | Takibi durdurur |
| Kambiyo senetlerine özgü takip | 5 gün | İcra hukuk mahkemesi | Takibi kendiliğinden tamamen durdurmaz |
| Usulsüz tebligata yönelik şikâyet | Duruma göre değişir | İcra hukuk mahkemesi | Mahkeme kararına göre belirlenir |
| Gecikmiş itiraz | Engelin kalkmasından itibaren 3 gün | İcra hukuk mahkemesi | Mahkemenin değerlendirmesine bağlıdır |
Süre hesabında ödeme emrinin e-Devlet veya UYAP üzerinden görüldüğü tarih her zaman tebliğ tarihi olarak kabul edilmez. Dosyada fiziki veya elektronik tebligat işleminin ne zaman tamamlandığı incelenmelidir. Tebligatın yanlış kişiye ya da geçersiz adrese yapılması durumunda usulsüz tebligata ilişkin şikâyet hakkı gündeme gelebilir.
İlamsız İcra Takibinde İtiraz Süresi
Fatura, sözleşme, cari hesap veya herhangi bir belgeye dayanmadan başlatılabilen genel haciz yoluyla ilamsız takipte itiraz süresi yedi gündür. Borçlunun ödeme emrinin tebliğinden itibaren bu süre içinde icra dairesine başvurması, takibin itiraz edilen kısmı bakımından durmasını sağlar.
Genel haciz yolunda borçlu, itiraz ederken ayrıntılı gerekçe göstermek zorunda değildir. “Borcun tamamına, faize ve ferilerine itiraz ediyorum” şeklindeki açık bir beyan kural olarak yeterli olabilir. Bununla birlikte kısmi itiraz, imzaya itiraz ve yetki itirazı gibi özel iddiaların ayrıca ve açık biçimde yazılması gerekir.
Kambiyo Senetlerine Özgü Takipte İtiraz Süresi
Çek, bono veya poliçeye dayanılarak başlatılan kambiyo senetlerine özgü takipte borca itiraz süresi beş gündür. Başvuru, icra takibinin bulunduğu yerdeki icra hukuk mahkemesine yapılır. İcra dairesine verilen genel bir itiraz dilekçesi, bu takip türünde beklenen hukuki sonucu doğurmaz.
Borçlu olmadığını, borcun ödendiğini, süre verildiğini, alacağın zamanaşımına uğradığını veya takibin yetkisiz yerde başlatıldığını ileri süren borçlu, nedenlerini ve belgelerini dilekçesinde göstermelidir. Senetteki imza borçluya ait değilse imzaya itiraz da beş gün içinde açıkça yapılmalıdır. Yalnızca dava açılması cebri icrayı kendiliğinden tamamen durdurmaz; mahkemeden takibin geçici olarak durdurulması talep edilebilir.
Borca İtiraz Dilekçesi Nasıl Yazılır?
Borca itiraz dilekçesinde icra dairesinin adı, dosya numarası, alacaklı ve borçlu bilgileri ile ödeme emrinin tebliğ tarihi bulunmalıdır. Borcun tamamına mı yoksa bir kısmına mı itiraz edildiği açıkça belirtilmelidir. Kısmi itirazda kabul edilmeyen miktar net olarak yazılmazsa itiraz geçersiz sayılabilir.
İtirazın faiz, yetki veya imzayı da kapsaması isteniyorsa bu hususlar ayrı cümlelerle belirtilmelidir. Borcun ödendiğine ilişkin makbuz, banka dekontu, ibra belgesi veya sözleşme gibi belgeler mevcutsa dilekçeye eklenebilir. Genel haciz yoluyla ilamsız takip için kullanılabilecek temel dilekçe örneği şöyledir:
…… İCRA DAİRESİNE
DOSYA NO : 20…/… Esas
BORCA İTİRAZ EDEN
BORÇLU : Ad Soyad, T.C. Kimlik No ve adres
ALACAKLI : Ad Soyad/Unvan ve adres
KONU : Ödeme emrine, borca, faize ve ferilerine
itirazlarımızın sunulmasıdır.
AÇIKLAMALAR:
1. Müdürlüğünüzün yukarıda numarası belirtilen dosyasından
gönderilen ödeme emri tarafıma …/…/20… tarihinde tebliğ edilmiştir.
2. Takipte talep edilen borcu kabul etmiyorum. Alacaklıya takip
konusu miktarda herhangi bir borcum bulunmamaktadır.
(Varsa somut itiraz nedeni kısaca açıklanmalıdır.)
3. Bu nedenle asıl alacağın tamamına, işlemiş ve işleyecek faize,
faiz oranına ve takip giderleri dâhil bütün ferilerine itiraz ediyorum.
4. Takip yetkisiz icra dairesinde başlatılmıştır.
(Yetki itirazı varsa yetkili icra dairesi belirtilmelidir.)
SONUÇ VE TALEP:
Yasal süresi içinde sunduğum borca, faize, ferilere ve varsa yetkiye
itirazımın kabulüyle icra takibinin durdurulmasını talep ederim.
Tarih
Ad Soyad
İmza
EKLER:
1. Ödeme emri örneği
2. Varsa ödeme belgesi veya diğer belgeler
Borca, Faize ve Yetkiye Birlikte İtiraz Edilebilir mi?
Borçlu aynı dilekçede asıl alacağa, faiz oranına, işlemiş faize, takip giderlerine ve icra dairesinin yetkisine itiraz edebilir. Ancak yalnızca “borca itiraz ediyorum” denilmesi, somut dosyanın özelliklerine göre bütün özel itirazların ileri sürüldüğü anlamına gelmeyebilir. Özellikle imza ve yetki itirazı ayrıca yazılmalıdır.
Yetki itirazında takibin yürütülmesi gerektiği düşünülen yetkili icra dairesi de gösterilmelidir. Kısmi itirazda ise borcun hangi kısmının kabul edilmediği tutar olarak açıklanmalıdır. Örneğin 200.000 TL’lik takipte yalnızca 50.000 TL’ye itiraz ediliyorsa bu miktar açıkça yazılmalı; aksi hâlde kısmi itiraz yapılmamış sayılma riski doğabilir.
İtirazın kapsamı şu şekilde kurulabilir:
- Borcun tamamına itiraz,
- Borcun belirli bir kısmına itiraz,
- İşlemiş faize itiraz,
- Faiz oranına ve faiz başlangıç tarihine itiraz,
- Takip giderleri ile diğer ferilere itiraz,
- İcra dairesinin yetkisine itiraz,
- Takibe dayanak belgedeki imzaya itiraz,
- Zamanaşımı itirazı.
Borca itiraz edilirken gerçeğe aykırı veya yalnızca takibi geciktirmeye yönelik beyanda bulunulmamalıdır. Alacaklının itirazın kaldırılması veya iptali yoluna başvurması ve itirazın haksız bulunması hâlinde borçlu aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gündeme gelebilir.
Borca İtiraz İcra Takibini Durdurur mu?
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte yedi günlük süre içinde yapılan geçerli itiraz, icra takibini itiraz edilen miktar bakımından durdurur. İtiraz borcun tamamına yapılmışsa takip tamamen, yalnızca bir kısmına yapılmışsa itiraz edilen bölüm yönünden durur. Alacaklı, borçlunun kabul ettiği miktar için takibe devam edebilir.
Alacaklı duran takibin devamını sağlamak için şartları varsa icra hukuk mahkemesinden itirazın kaldırılmasını veya görevli mahkemeden itirazın iptalini isteyebilir. İtirazın iptali davası, itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. İtirazın kaldırılması için ise alacaklının elindeki belgenin kanunda aranan nitelikleri taşıması ve altı aylık başvuru süresine uyulması gerekir.
Kambiyo senetlerine özgü takipte borca veya imzaya itiraz edilmesi, genel ilamsız takipte olduğu gibi bütün icra işlemlerini kendiliğinden durdurmaz. Kanun gereği satış işlemi bakımından farklı sonuç doğabilse de haciz aşamasının durması için mahkemenin ayrıca geçici durdurma kararı vermesi gerekebilir.
Takip türleri arasındaki bu fark, yanlış başvuru yapılması hâlinde ciddi hak kaybı yaratabilir. Ödeme emrinde “kambiyo senetlerine özgü haciz yolu” yazıyorsa icra dairesine genel itiraz verilmesiyle yetinilmemeli; beş gün içinde icra hukuk mahkemesine başvurulmalıdır.
Borca İtiraz Süresi Geçerse Ne Olur?
Genel haciz yoluyla takipte yedi günlük itiraz süresinin geçirilmesi hâlinde ödeme emri kesinleşir ve alacaklı haciz talep edebilir. Borçlu süreden sonra icra dairesine sıradan bir itiraz dilekçesi verse bile bu başvuru takibi durdurmaz. Kambiyo takibinde de beş günlük sürenin geçirilmesi cebri icra işlemlerinin devam etmesine neden olur.
Borçlu, kendi kusuru olmaksızın ağır hastalık, doğal afet veya iradesi dışında başka bir engel nedeniyle süresinde itiraz edememişse gecikmiş itiraz yoluna başvurabilir. Bu başvuru, engelin ortadan kalktığı tarihten itibaren üç gün içinde icra mahkemesine yapılmalı ve mazeret belgelerle kanıtlanmalıdır. Gecikmiş itirazın kabul edilip edilmeyeceğine icra mahkemesi karar verir.
Ödeme emri usulsüz tebliğ edilmişse gecikmiş itirazdan farklı olarak usulsüz tebligat şikâyeti gündeme gelebilir. Borçlu, ödeme emrini fiilen öğrendiği tarihi bildirerek tebliğ tarihinin düzeltilmesini ve buna bağlı olarak itirazının süresinde kabul edilmesini talep edebilir. Öğrenme tarihinin doğru açıklanması ve mümkünse delillendirilmesi önemlidir.
Takip kesinleşmiş olsa bile borçlu olmadığı iddiası tamamen ortadan kalkmaz. Somut olayın şartlarına göre menfi tespit davası açılması, ödeme yapılmışsa istirdat davasıyla paranın geri istenmesi veya icra işlemlerine karşı şikâyet yoluna başvurulması mümkün olabilir. Ancak bu yollar sıradan borca itirazdan daha kapsamlı ve masraflı olduğundan ödeme emrinin alınmasıyla birlikte yasal sürede işlem yapılmalıdır.
