Trafik kurallarının ihlal edildiği gerekçesiyle sürücülere veya araç plakalarına idari para cezası uygulanabilir. Ancak trafik cezasının yetkisiz kişi tarafından düzenlenmesi, araç ya da plaka bilgilerinin hatalı olması veya ihlalin yeterli delille ortaya konulamaması hâlinde cezaya karşı yargı yoluna başvurulabilir.
Trafik cezasına itiraz olarak bilinen işlem, hukuki bakımdan idari yaptırım kararına karşı yapılan başvurudur. Başvurunun doğru sulh ceza hâkimliğine, 15 günlük süre içinde ve gerekçeli bir dilekçeyle yapılması gerekir. Sürenin geçirilmesi hâlinde ceza kural olarak kesinleşir.
Trafik Cezasına İtiraz Nereye ve Nasıl Yapılır?
Trafik idari para cezasına karşı, kural olarak kabahat fiilinin işlendiği yerdeki sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Başvuru doğrudan ilgili adliyeye yapılabileceği gibi başka yerde bulunan adliye aracılığıyla gönderilmesi de mümkündür. Başvurunun bizzat cezanın muhatabı, kanuni temsilcisi veya avukatı tarafından yapılması gerekir.
Başvuru dilekçesinde trafik cezasının seri ve sıra numarası, düzenlenme tarihi, tebliğ tarihi, araç plakası ve ihlal edildiği ileri sürülen kural gösterilmelidir. Cezanın neden hukuka aykırı olduğu somut olay üzerinden açıklanmalı ve iddiaları destekleyen belgeler dilekçeye eklenmelidir. Gelir İdaresi Başkanlığının trafik cezaları hakkındaki açıklamasına göre de başvuru, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde ihlalin gerçekleştiği yer sulh ceza hâkimliğine yapılmalıdır.
UYAP Üzerinden Trafik Cezasına İtiraz Edilebilir mi?
Trafik cezasına elektronik ortamda itiraz edilebilmesi mümkündür. Bunun için UYAP Vatandaş Portalı üzerinden giriş yapılarak trafik ve idari para cezalarına itiraz bölümünün kullanılması gerekir. Elektronik başvurunun tamamlanabilmesi için sistemin talep ettiği kimlik doğrulama ve elektronik imza şartlarının karşılanması gerekir.
Dilekçe ve ekleri UYAP’ın kabul ettiği dosya biçimlerinde hazırlanarak sisteme yüklenmelidir. Başvurunun oluşturulması tek başına yeterli olmayabileceğinden evrakın elektronik olarak imzalandığı, tevzi edildiği ve dosya numarası aldığı kontrol edilmelidir. Yalnızca e-Devlet üzerinde cezanın görüntülenmesi veya bir dilekçenin taslak olarak kaydedilmesi, süresinde yapılmış bir başvuru anlamına gelmez.
Trafik Cezasına İtiraz Süresi Kaç Gündür?
5326 sayılı Kabahatler Kanunu uyarınca trafik idari para cezasına karşı başvuru süresi, kararın tebliğ veya kişiye yüz yüze bildirilme tarihinden itibaren 15 gündür. Ceza sürücünün huzurunda düzenlenerek kendisine bildirilmişse süre bu tarihe göre; plaka üzerinden yazılarak sonradan gönderilmişse usulüne uygun tebligat tarihine göre hesaplanır.
Süre hesabında tebliğin yapıldığı gün dikkate alınmaz ve takip eden gün birinci gün kabul edilir. Son günün resmî tatile rastlaması durumunda süre, tatili takip eden ilk iş gününün sonunda biter. Mücbir sebep nedeniyle 15 günlük sürenin kaçırılması hâlinde, engelin ortadan kalktığı tarihten itibaren yedi gün içinde gerekçesi ve delilleri sunularak başvuru yapılabilir.
| Cezanın bildirilme şekli | Başlangıç tarihi |
|---|---|
| Ceza sürücünün yanında düzenlenmişse | Tutanaktaki tefhim veya teslim tarihi |
| Ceza plakaya yazılarak postayla gönderilmişse | Usulüne uygun tebliğ tarihi |
| Elektronik tebligat yapılmışsa | Elektronik tebligat hükümlerine göre oluşan tebliğ tarihi |
| Tebligat usulsüz yapılmışsa | Usulsüzlük ve öğrenme tarihi ayrıca değerlendirilir |
Tebligat zarfının saklanması, süresinde başvuru yapıldığının kanıtlanması bakımından önemlidir. Cezanın e-Devlet’te daha önce görülmüş olması ile hukuken tebliğ edilmiş sayılması her durumda aynı anlama gelmez. Bununla birlikte somut olayda elektronik bildirim, yüz yüze tefhim veya başka bir tebligat işlemi bulunup bulunmadığı mutlaka incelenmelidir.
Trafik Cezasının İptal Nedenleri Nelerdir?
Trafik cezasına itiraz edilmesi cezanın kendiliğinden iptal edilmesini sağlamaz. İhlalin gerçekleşmediğini veya tutanağın hukuka aykırı düzenlendiğini gösteren somut bir gerekçe bulunmalıdır. Sulh ceza hâkimliği, başvurudaki iddiaları ceza tutanağı, idarenin sunduğu kayıtlar ve başvurucunun delilleriyle birlikte değerlendirir.
Trafik cezasının iptalini gerektirebilecek başlıca durumlar şunlardır:
- Ceza tutanağında yanlış plaka veya araç bilgisi bulunması,
- Aracın ihlal tarihinde başka yerde olduğunun kanıtlanması,
- Aracın ceza tarihinden önce satılmış veya çalınmış olması,
- Aynı fiil nedeniyle mükerrer ceza düzenlenmesi,
- İhlalin tarih, saat veya konum bilgilerinin hatalı olması,
- Hız sınırı veya yasaklamaya ilişkin levhaların bulunmaması ya da görülememesi,
- Ölçüm cihazının denetim ve kalibrasyonunun tartışmalı olması,
- Tutanakta bulunması gereken zorunlu bilgilerin eksik olması,
- Ceza ile isnat edilen fiil arasında uyumsuzluk bulunması,
- Zorunluluk hâli veya acil durumun belgelerle ortaya konulması,
- Cezanın yetkili olmayan kişi veya kurum tarafından düzenlenmesi,
- İhlalin mevcut delillerle yeterince ortaya konulamaması.
Fotoğraf veya video kaydının bulunmaması her trafik cezasını otomatik olarak hukuka aykırı hâle getirmez. Yetkili personel tarafından düzenlenen tutanak da incelemede dikkate alınan bir belgedir. Bu nedenle yalnızca “ihlali yapmadım” şeklindeki genel bir itiraz yerine araç konum kaydı, kamera görüntüsü, satış belgesi, hastane kaydı veya yol durumunu gösteren fotoğraflar gibi somut deliller sunulmalıdır.
Trafik Cezasına İtiraz İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?
Başvuru dilekçesine ceza karar tutanağının okunaklı örneği ile tebliğ tarihini gösteren belge eklenmelidir. Plakaya yazılan cezalarda tebligat zarfı, araç ruhsatı ve başvurucunun cezayla bağlantısını gösteren belgeler önem taşır. Ceza ödenmişse ödeme makbuzunun da dosyaya sunulması gerekir.
Somut olaya göre hazırlanabilecek başlıca belgeler şöyledir:
- Trafik idari para cezası karar tutanağı,
- Tebligat evrakı ve tebligat zarfı,
- Araç ruhsatı örneği,
- Kimlik veya ehliyet örneği,
- İndirimli ödeme yapılmışsa ödeme makbuzu,
- Araç satış veya devir belgesi,
- Aracın çalındığına ilişkin polis ya da savcılık kaydı,
- Kamera veya araç içi kamera görüntüleri,
- Fotoğraf, konum ve navigasyon kayıtları,
- HGS, otopark veya akaryakıt ödeme kayıtları,
- Hastane ve acil durum belgeleri,
- Tanık bilgileri,
- Avukatla başvuruluyorsa vekâletname.
Her başvuruda listedeki belgelerin tamamının bulunması gerekmez. Cezanın neden hatalı olduğunu kanıtlamaya elverişli belgeler seçilmelidir. Dijital görüntülerin tarih ve konum bilgilerinin korunması, video kayıtlarının taşınabilir bir ortamda veya UYAP üzerinden sunulabilecek biçimde hazırlanması incelemeyi kolaylaştırabilir.
Trafik Cezasına İtiraz Dilekçesi Nasıl Hazırlanır?
İtiraz dilekçesi, olayın kısa ve kronolojik bir anlatımıyla hazırlanmalıdır. Dilekçede öncelikle cezanın bilgileri gösterilmeli, ardından tutanağın hangi nedenle hukuka aykırı olduğu açıklanmalıdır. Her iddia mümkünse bir belgeyle ilişkilendirilmeli; cezanın iptali ve ödeme yapılmışsa bedelin iadesi açıkça talep edilmelidir.
Soyut ifadeler, uzun mevzuat aktarımları ve olayla ilgisi bulunmayan kararlar dilekçenin etkisini azaltabilir. Örneğin yanlış plaka iddiası ileri sürülüyorsa araç ruhsatı ve görüntüler; aracın başka yerde olduğu savunuluyorsa konum, kamera veya ödeme kayıtları sunulmalıdır. Kullanılabilecek temel dilekçe yapısı şöyledir:
…… SULH CEZA HÂKİMLİĞİNEİTİRAZ EDEN : Ad Soyad, T.C. Kimlik No ve adresCEZAYI DÜZENLEYEN : İlgili idari kurumTUTANAK BİLGİLERİ : Seri/Sıra No, tarih ve araç plakasıKONU: … tarihli trafik idari para cezasının iptali talebidir.AÇIKLAMALAR:1. Tarafıma/Aracıma … tarihinde, … gerekçesiyle trafik idaripara cezası uygulanmıştır. Karar … tarihinde tebliğ edilmiştir.2. Ceza tutanağı hukuka aykırıdır. Çünkü …(Somut olay ve itiraz gerekçesi açıklanmalıdır.)3. Bu husus, dilekçe ekinde sunulan … belgesi/kaydı ilekanıtlanmaktadır.HUKUKİ NEDENLER: 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu ve ilgili mevzuat.DELİLLER: Ceza tutanağı, tebligat evrakı, ruhsat, fotoğraf,kamera kaydı, ödeme belgesi ve diğer deliller.SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle trafik idari para cezasınıniptaline, ödeme yapılmışsa ödenen tutarın iadesine karar verilmesinisaygılarımla arz ederim.TarihAd SoyadİmzaEKLER:1. Trafik cezası karar tutanağı2. Tebligat belgesi3. Ruhsat örneği4. İtirazı destekleyen diğer belgeler
Trafik Cezasını Ödemek İtiraz Hakkını Engeller mi?
Trafik cezasının ödenmiş olması, süresi içinde sulh ceza hâkimliğine başvuru yapılmasına engel değildir. Ödeme, cezanın hukuka uygun olduğunun kabul edildiği anlamına gelmez. Cezanın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödeme yapılması hâlinde güncel uygulamada yüzde 25 indirimden yararlanılabilir.
İndirimli ödeme yapıldıktan sonra da 15 günlük yargısal başvuru süresi ayrıca takip edilmelidir. Gelir İdaresi Başkanlığının idari para cezaları bilgilendirmesinde ödemenin dava açılmasına engel olmadığı açıklandığından, itiraz kabul edilirse ödenen tutarın iadesi ilgili tahsil biriminden talep edilebilir. İade aşamasında mahkeme kararı ile ödeme makbuzunun saklanması gerekir.
Trafik Cezasına İtiraz Nasıl Sonuçlanır?
Sulh ceza hâkimliği öncelikle başvurunun süresinde ve yetkili kişi tarafından yapılıp yapılmadığını inceler. Ardından ceza tutanağını düzenleyen kurumdan savunma ve dayanak belgeler istenebilir. İnceleme çoğunlukla dosya üzerinden gerçekleştirilmekle birlikte hâkimlik gerekli görürse tarafları dinleyebilir veya ek delil talep edebilir.
Başvurunun haklı bulunması hâlinde trafik cezasının iptaline, gerekçelerin yeterli bulunmaması hâlinde ise başvurunun reddine karar verilir. Kanunun kesin saydığı kararlar dışında sulh ceza hâkimliği kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir. Başvurunun reddedilmesi durumunda yargılama giderleri ve somut dosyaya göre doğabilecek diğer sonuçlar ayrıca değerlendirilmelidir.
