Zorunlu arabuluculukta geçerli bir mazeret göstermeden ilk toplantıya katılmazsanız, bu durum son tutanağa yazılır ve açılacak davada kısmen veya tamamen haklı çıksanız bile karşı tarafın yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulursunuz. Ayrıca lehinize hükmedilecek vekâlet ücreti de yarıya iner. Arabuluculuğa katılmak zorunlu olmasa da katılmamanın mali sonuçları ağırdır.
Toplantıya katılıp katılmamaya karar vermeden önce, uyuşmazlığın dava şartı arabuluculuk kapsamında olup olmadığını ve toplantıya katılmanın sizi anlaşmaya zorlamadığını bilmeniz gerekir. Toplantıya katılıp anlaşmayı reddetmek her zaman mümkündür. Katılamayacaksanız, mazeretinizi belgelendirip arabulucuya bildirmeniz veya bir avukatla temsil edilmeniz gerekir.
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Mazeretsiz katılmama, davada haklı çıkma | Karşı tarafın giderlerinin yarısından sorumluluk |
| Mazeretsiz katılmama | Lehe vekâlet ücretinin yarıya inmesi |
| Her iki tarafın katılmaması | Giderler tarafların kendi üzerinde kalır |
| Geçerli mazeretle katılmama | Yaptırım uygulanmaz |
| Katılıp anlaşmama | Yaptırım yok, dava açılabilir |
Arabuluculuk Toplantısına Katılmak Zorunlu Mu?
Zorunlu arabuluculuk, dava açmadan önce arabulucuya başvurulmasını zorunlu kılar; ancak tarafları anlaşmaya zorlamaz. Arabuluculuk iradi bir süreçtir ve taraflar görüşmelere katıldıktan sonra anlaşmama hakkına sahiptir. Bu nedenle toplantıya katılmak, karşı tarafın taleplerini kabul etmek anlamına gelmez.
Kanun ise tarafları en azından ilk toplantıya katılmaya teşvik etmek için bir yaptırım öngörür. Bu yaptırım, katılmayan tarafın davayı kazansa bile yargılama giderlerinin bir kısmını üstlenmesidir. Böylece arabuluculuğun bir formaliteye dönüşmesi engellenmeye çalışılır.
Katılmamanın Mali Sonuçları Nelerdir?
Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi halinde, toplantıya katılmayan taraf son tutanakta belirtilir. Bu taraf, davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur.
2024 yılında yapılan değişiklikle ayrıca katılmayan taraf lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen vekâlet ücretinin yarısına hükmedileceği düzenlenmiştir. Yani toplantıya katılmayan taraf, davayı tamamen kazansa bile hem giderlerin yarısını üstlenir hem de vekâlet ücretinin yarısını kaybeder.
Her İki Taraf Da Katılmazsa Ne Olur?
Her iki tarafın da ilk toplantıya katılmaması sebebiyle sona eren arabuluculuk faaliyeti üzerine açılacak davalarda, tarafların yaptıkları yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır. Bu durumda hiçbir taraf diğerinden yargılama gideri isteyemez.
Bu düzenleme, arabuluculuğa başvuran tarafın da toplantıya katılmasını teşvik eder. Başvuruyu yapıp toplantıya gelmeyen taraf, dava şartını yerine getirmiş sayılsa da yargılama giderleri bakımından avantajını kaybeder. Bu nedenle başvuran taraf da toplantıya katılmalı veya vekil göndermelidir.
Geçerli Mazeret Nedir?
Kanun, geçerli bir mazeret halinde katılmamanın yaptırım doğurmayacağını kabul eder. Ağır hastalık, yakın bir akrabanın ölümü, doğal afet veya toplantı tarihinin usulüne uygun bildirilmemiş olması gibi durumlar geçerli mazeret olarak değerlendirilebilir. Mazeretin hastane raporu, ölüm belgesi veya resmi yazı gibi belgelerle ispatlanması gerekir.
Mazeret, mümkünse toplantıdan önce arabulucuya bildirilmeli ve toplantının ertelenmesi istenmelidir. Arabulucu, tarafların uygun olduğu yeni bir tarih belirleyebilir. Mazeretin sonradan bildirilmesi halinde, son tutanaktaki kaydın mahkemece değerlendirilmesi gerekir ve mazeretin geçerliliği tartışma konusu olabilir.
Avukatla Temsil Edilmek Mümkün Mü?
Taraflar arabuluculuk toplantısına bizzat katılabileceği gibi avukatları aracılığıyla da katılabilir. Avukatın toplantıya katılması, tarafın katılmış sayılmasını sağlar. Şirketler ise yetkili temsilcileri veya avukatları aracılığıyla katılır.
Avukatla temsil, özellikle karşı tarafla doğrudan görüşmek istemeyen veya uyuşmazlığın teknik yönlerini değerlendiremeyen kişiler için faydalıdır. Ancak anlaşma belgesinin imzalanması için avukatın özel yetkisinin bulunması gerekir. Vekâletnamede sulh olma ve anlaşma yetkisinin açıkça yer alması önemlidir.
Uzaktan Katılım Mümkün Mü?
Arabuluculuk görüşmeleri, tarafların uygun görmesi halinde ses ve görüntü aktaran iletişim araçlarıyla uzaktan da yapılabilir. Bu imkân, farklı şehirlerde veya yurt dışında bulunan tarafların katılımını kolaylaştırır. Arabulucu, uzaktan görüşme yapılacaksa tarafları önceden bilgilendirir.
Uzaktan katılım için tarafların kimliklerinin doğrulanabilmesi gerekir. Toplantıya uzaktan katılmayı talep eden tarafın, bağlantı sorunlarına karşı alternatif bir iletişim yolu bildirmesi faydalıdır. Uzaktan katılım da toplantıya katılmış sayılmak için yeterlidir ve tutanakta bu durum ayrıca belirtilir.
Toplantıya Davet Nasıl Yapılır?
Arabulucu, taraflara toplantı tarihini telefon, e-posta, kısa mesaj veya diğer iletişim araçlarıyla bildirir. Taraflara ulaşılamazsa tebligat da yapılabilir. Davetin usulüne uygun yapılmamış olması, katılmamanın yaptırım doğurmamasının sebeplerinden biridir.
Bu nedenle arabuluculuk başvurusunda karşı tarafın iletişim bilgilerinin doğru verilmesi önemlidir. Davet edilen tarafın da kendisine ulaşılan bildirimleri ciddiye alması ve toplantı tarihini not etmesi gerekir. Arabulucu, davet yöntemini ve sonucunu tutanakta belirtir.
Toplantıda Neler Olur?
İlk toplantıda arabulucu, taraflara arabuluculuğun esasları, gizlilik ilkesi ve sürecin işleyişi hakkında bilgi verir. Ardından taraflar uyuşmazlığa ilişkin görüşlerini açıklar ve arabulucu tarafların ortak bir çözüme ulaşmasına yardımcı olur. Arabulucu hüküm vermez ve taraflara çözüm dayatmaz; gerekirse taraflarla ayrı ayrı görüşerek ortak noktaların bulunmasına yardımcı olur ve tarafların kendi çözümlerini üretmesini sağlar.
Görüşmeler gizlidir ve toplantıda yapılan beyanlar daha sonra açılacak davada delil olarak kullanılamaz. Bu nedenle taraflar görüşmelerde açık davranabilir. Anlaşma sağlanırsa anlaşma belgesi, sağlanamazsa son tutanak düzenlenir. Ücret konusu için arabulucuya başvuru ücretli midir yazımıza bakabilirsiniz.
Anlaşma Sağlanamazsa Ne Olur?
Anlaşma sağlanamazsa arabulucu son tutanağı düzenler ve taraflar dava açabilir. Son tutanağın aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneği dava dilekçesine eklenir. Arabuluculuk sürecinde zamanaşımı durur ve hak düşürücü süreler işlemez; son tutanakla birlikte süreler kaldığı yerden işlemeye devam eder.
Bu nedenle son tutanak düzenlendikten sonra dava açmak için kalan süre dikkatle hesaplanmalıdır. Özellikle işe iade davalarında son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılması gerekir. Sürelerin kaçırılması telafisi mümkün olmayan hak kayıplarına yol açar.
İşverenler Nelere Dikkat Etmeli?
İş uyuşmazlıklarında arabuluculuk başvurusu genellikle işçi tarafından yapılır ve işverenler çoğu zaman toplantıya katılmayı gereksiz görür. Oysa işçi davayı kısmen kazansa bile, toplantıya katılmayan işveren işçinin yargılama giderlerinin yarısını ödemekle karşılaşabilir. Bu nedenle şirketlerin arabuluculuk davetlerini takip eden bir düzen kurması önemlidir.
Şirketin toplantıya yetkili temsilcisi veya avukatı aracılığıyla katılması gerekir. Toplantıya katılan kişinin şirketi temsil yetkisini gösteren belgeyi yanında bulundurması, tutanağın doğru düzenlenmesi için önemlidir. Kurumsal düzen kurulması konusunda İstanbul şirket avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
En sık yapılan hata, arabuluculuğun bir formalite olduğu düşüncesiyle toplantıya katılmamaktır. Bu tutum, davayı kazansanız bile önemli bir mali kayba yol açabilir. Bir diğer hata, mazeretin arabulucuya zamanında bildirilmemesi ve belgelenmemesidir.
Vekâletnamede anlaşma yetkisi bulunmayan bir vekille toplantıya katılmak da anlaşma imkânını ortadan kaldırabilir. Ticari uyuşmazlıklar için İstanbul ticari alacak avukatı sayfamıza, anlaşma belgesinin hukuki sonuçları için arabuluculuk anlaşma belgesinin iptali yazımıza bakabilir, sorularınız için Birsen Hukuk ekibimize ulaşabilirsiniz.
Bu yazı, Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmış genel bilgilendirme amaçlı bir içeriktir; somut durumunuz için hukuki destek almanız önerilir.
