Tapu İptali ve Tescil Davaları

İstanbul Avukat

Tapu İptali ve Tescil Davaları

Tapu İptali Tescil Davaları nedir nasıl açılır

Tapu iptali ve tescil davası, tapu sicilindeki bir kaydın hukuka aykırı olarak oluştuğunu ileri süren kişinin, bu kaydın iptal edilerek taşınmazın kendi adına tescil edilmesini istediği davadır. Bu dava, tapu kaydının yolsuz olduğu, yani geçerli bir hukuki sebebe dayanmadığı durumlarda açılabilir. Dava, taşınmazın bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesinde görülür.

Dava açmadan önce, tapu kaydının hangi işlemle oluştuğunu, bu işlemin neden geçersiz olduğunu ve taşınmazın sonradan üçüncü kişilere devredilip devredilmediğini araştırmanız gerekir. Tapu müdürlüğünden alınacak akit tablosu ve tapu kaydının geçmişi bu araştırmanın temelini oluşturur. Taşınmaz iyiniyetli bir üçüncü kişiye devredilmişse, tapu iptali yerine tazminat talebi gündeme gelebilir.

İptal sebebiÖrnek durum
Yolsuz tescilGeçersiz bir hukuki işleme dayanan kayıt
Muris muvazaasıMal kaçırmak için satış gibi gösterilen bağış
Vekaletin kötüye kullanılmasıVekilin taşınmazı düşük bedelle satması
EhliyetsizlikAyırt etme gücü olmayan kişinin yaptığı devir
SahtecilikSahte vekaletname veya kimlikle yapılan satış
Hatalı kadastroKadastro tespitinin gerçeğe aykırı olması

Yolsuz Tescil Ne Demektir?

Türk Medeni Kanunu’na göre, bir hakkın tescili hukuken geçerli bir sebebe dayanmıyorsa yolsuzdur. Örneğin geçersiz bir satış sözleşmesine, sahte bir vekaletnameye veya ayırt etme gücü olmayan birinin işlemine dayanan tescil yolsuz tescildir. Yolsuz tescil nedeniyle ayni hakkı zedelenen kişi, tapu kaydının düzeltilmesini dava edebilir.

Yolsuz tescile dayanarak tapu kaydı edinen kişi, iyiniyetli olsa bile edinimi korunmaz. Ancak tapu kaydına güvenerek ve iyiniyetle bu kişiden taşınmazı satın alan üçüncü kişinin edinimi korunur. Bu nedenle tapu iptali davalarında davalının iyiniyetli olup olmadığı belirleyici bir sorudur.

Vekaletin Kötüye Kullanılması

Uygulamada en sık karşılaşılan tapu iptali sebeplerinden biri, vekilin kendisine verilen yetkiyi vekil edenin aleyhine kullanmasıdır. Örneğin taşınmazı satmak için vekaletname verilen kişinin, taşınmazı piyasa değerinin çok altında bir bedelle kendi yakınına veya işbirliği yaptığı birine satması bu kapsamdadır.

Bu durumda vekil ile taşınmazı satın alan kişinin işbirliği halinde olduğu veya alıcının vekilin kötü niyetini bildiği ya da bilebilecek durumda olduğu ispatlanırsa tapu kaydı iptal edilir. Satış bedelinin düşüklüğü, taraflar arasındaki yakınlık ve satış bedelinin ödenip ödenmediği bu ispatta önemli rol oynar.

Ehliyetsizlik Nedeniyle Tapu İptali

Ayırt etme gücünden yoksun kişinin yaptığı hukuki işlemler geçersizdir. İleri yaşta, ağır hasta veya akıl hastalığı bulunan bir kişinin yaptığı tapu devri, işlem sırasında ayırt etme gücüne sahip olmadığı ispatlanırsa iptal edilebilir. Bu davayı kişinin kendisi, vasisi veya ölümünden sonra mirasçıları açabilir.

Ehliyetsizliğin ispatında sağlık raporları, hastane kayıtları ve Adli Tıp Kurumundan alınacak raporlar belirleyicidir. Mahkeme, işlem tarihindeki sağlık durumunu geriye dönük olarak değerlendirir. Tapu memurunun işlem sırasında kişiyi sağlıklı görmesi veya işlemde tanık bulunması tek başına ehliyetin varlığını ispatlamaz; mahkeme tıbbi delillere öncelik verir.

Muris Muvazaası Ve Tapu İptali

Ölen kişinin mirasçılardan mal kaçırmak için gerçekte bağışlamak istediği bir taşınmazı satış gibi göstererek devretmesi halinde, diğer mirasçılar tapu iptali ve tescil davası açabilir. Bu dava belirli bir hak düşürücü süreye bağlı değildir ve miras payı oranında açılır.

Davada ölen kişinin gerçek amacının mal kaçırmak olduğunun ispatlanması gerekir. Satış bedeli ile gerçek değer arasındaki fark, alıcının ödeme gücü ve aile içindeki ilişkiler bu ispatta dikkate alınır. Ayrıntılar için mirastan mal kaçırma davası yazımıza bakabilirsiniz.

İyiniyetli Üçüncü Kişi Korunur Mu?

Tapu siciline iyiniyetle güvenerek mülkiyet veya başka bir ayni hak edinen kişinin bu edinimi korunur. Bu ilke, tapu sicilinin güvenilirliğini sağlamak için öngörülmüştür. Yolsuz tescil sonucunda adına kayıt oluşan kişiden taşınmazı iyiniyetle satın alan kişiye karşı tapu iptali davası kural olarak sonuç vermez.

Ancak üçüncü kişinin kaydın yolsuz olduğunu bildiği veya bilmesi gerektiği ispatlanırsa iyiniyet korunmaz. Sahte kimlik veya sahte vekaletnameyle oluşturulan kayıtlarda ise, gerçek malikin hiçbir iradesinin bulunmaması nedeniyle Yargıtay uygulamasında farklı değerlendirmeler yapılabilmektedir. İyiniyetli üçüncü kişiye devir halinde zarar gören kişi, yolsuz tescile neden olanlardan tazminat isteyebilir.

Tapu Sicilinin Tutulmasından Doğan Sorumluluk

Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur. Tapu memurunun hatası veya sahtecilik sonucu gerçekleşen devirlerde, zarar gören kişi Hazineye karşı tazminat davası açabilir. Devlet, zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu eder.

Bu davanın kanunda öngörülen zamanaşımı süreleri içinde açılması gerekir; bu nedenle zarar öğrenilir öğrenilmez gecikmeden harekete geçilmelidir. Dava, Hazineye karşı ve taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır. Özellikle sahte kimlik ve vekaletnameyle yapılan satışlarda bu yol, tapu iptalinin mümkün olmadığı durumlarda önemli bir güvence sağlar.

Hangi Deliller Önemlidir?

Tapu iptali davalarında deliller, iptal sebebine göre değişir. Akit tablosu, satış bedelinin ödendiğini veya ödenmediğini gösteren banka kayıtları, vekaletname örnekleri, sağlık raporları ve taraflar arasındaki yazışmalar en sık kullanılan belgelerdir. Tanık beyanları da özellikle muvazaa ve vekaletin kötüye kullanılması iddialarında önem taşır.

Mahkeme, taşınmazın satış tarihindeki gerçek değerini bilirkişi aracılığıyla tespit eder. Satış bedeli ile gerçek değer arasındaki büyük fark, işlemin gerçek bir satış olmadığı veya vekilin yetkisini kötüye kullandığı iddiasını güçlendirir. Delillerin dava dilekçesiyle birlikte bildirilmesi yargılamanın hızlanmasını sağlar.

Dava Nerede Ve Nasıl Açılır?

Tapu iptali ve tescil davaları, taşınmazın bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesinde açılır; bu yetki kesin yetkidir. Dava, taşınmazın değeri üzerinden nispi harca tabidir. Mahkeme taşınmazın dava tarihindeki değerini keşif ve bilirkişi incelemesiyle ayrıca belirler.

Dava açılırken taşınmazın üçüncü kişilere devrini önlemek için tapu kaydına ihtiyati tedbir konulması istenmelidir. Tedbir konulmazsa davalı taşınmazı dava sırasında devredebilir ve dava amacına ulaşamayabilir. Dava sonunda verilen karar kesinleştiğinde tapu müdürlüğü kaydı düzeltir.

Kentsel Dönüşümde Tapu Uyuşmazlıkları

Kentsel dönüşüm süreçlerinde malikler arasında arsa payı, müteahhide yapılan devirler ve hak sahipliği konusunda tapu uyuşmazlıkları sıkça yaşanır. Müteahhidin işi bitirmemesi halinde arsa sahipleri, müteahhide yapılmış tapu devirlerinin iptalini isteyebilir.

Bu tür davalarda kat karşılığı inşaat sözleşmesinin içeriği ve inşaatın ilerleme seviyesi belirleyicidir. Sürecin hukuki boyutları için İstanbul kentsel dönüşüm avukatı sayfamızı ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi yazımızı inceleyebilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?

En sık yapılan hata, dava açılırken tapu kaydına ihtiyati tedbir konulmamasıdır. Bir diğer hata, taşınmazın üçüncü kişilere devredildiğinin araştırılmaması ve davanın yalnızca ilk alıcıya karşı açılmasıdır. Tapu kaydının bütün geçmişi dava öncesinde baştan sona incelenmelidir.

Ehliyetsizlik iddiasında sağlık kayıtlarının toplanmaması ve vekaletin kötüye kullanılması iddiasında satış bedelinin araştırılmaması da davanın kaybına yol açabilir. Taşınmaz uyuşmazlıklarında hukuki destek için Birsen Hukuk & Danışmanlık ekibimize ulaşabilirsiniz.

Bu yazı, Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmış genel bilgilendirme amaçlı bir içeriktir; somut durumunuz için hukuki destek almanız önerilir.

Kaynaklar

Paylaş:

İstanbul Avukat
Avukat

Birsen ÖZNUR