Şirket hisse devri, ortaklardan birinin şirketteki payını başka bir kişiye satması veya bağışlamasıdır ve izlenecek usul şirket türüne göre değişir. Limited şirkette pay devri yazılı yapılmalı, imzalar noterce onaylanmalı ve devir ortaklar genel kurulunun onayına bağlıdır; onaydan sonra devir ticaret siciline tescil edilir. Anonim şirkette ise nama yazılı paylar kural olarak ciro ve teslim ile devredilir ve pay defterine kayıt yapılır.
Hisse devrinden önce şirketin mali durumunu, vergi ve sosyal güvenlik borçlarını, ortaklar arasındaki hissedarlık anlaşmasını ve esas sözleşmedeki devir sınırlamalarını incelemeniz gerekir. Özellikle limited şirketlerde devralan ortak, şirketin ödenmemiş kamu borçlarından payı oranında sorumlu tutulabilir. Bu nedenle devir öncesinde kapsamlı bir hukuki ve mali inceleme yapılması önerilir.
| Konu | Limited şirket | Anonim şirket |
|---|---|---|
| Devir şekli | Yazılı, noter onaylı imza | Nama yazılı payda ciro ve teslim |
| Şirket onayı | Ortaklar genel kurulu onayı | Esas sözleşmede sınırlama varsa yönetim kurulu |
| Tescil | Ticaret siciline tescil zorunlu | Pay defterine kayıt |
| Önalım hakkı | Esas sözleşmeyle öngörülebilir | Esas sözleşmeyle öngörülebilir |
| Kamu borçları | Payı oranında sorumluluk riski | Kural olarak sınırlı |
Limited Şirkette Hisse Devri Nasıl Yapılır?
Limited şirketlerde esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemler yazılı şekilde yapılmalı ve imzalar noterce onaylanmalıdır. Uygulamada devir sözleşmesi genellikle noterde düzenlenir veya taraflar imzalarını noterde onaylatır. Devir sözleşmesinde devredilen payın miktarı, bedeli ve ödeme koşulları açıkça belirtilir.
Devir, esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe ortaklar genel kurulunun onayına bağlıdır. Genel kurul onayı vermezse devir geçerli olmaz. Onaydan sonra müdürler devri ticaret siciline tescil ettirir ve tescil Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilir. Devralan ortak, bu işlemlerden sonra şirketin pay defterine kaydedilir.
Genel Kurul Onayı Reddedilebilir Mi?
Limited şirkette genel kurul, sebep göstermeksizin pay devrine onay vermeyi reddedebilir; esas sözleşmede aksi düzenleme yapılabilir. Esas sözleşme, onayın belirli sebeplerle reddedilebileceğini veya devrin onaya tabi olmadığını da öngörebilir. Genel kurul, devir başvurusunu aldıktan sonra üç ay içinde reddetmezse onay verilmiş sayılır.
Ret durumunda ortak şirketten çıkmak istiyorsa, esas sözleşmedeki çıkma hükümlerine veya haklı sebeple çıkma davasına başvurabilir. Ortaklar arasında anlaşmazlık varsa, hissedarlık anlaşmasında önceden düzenlenen önalım ve devir hükümleri sorunun çözümünü kolaylaştırır.
Anonim Şirkette Pay Devri Nasıl Yapılır?
Anonim şirketlerde paylar kural olarak serbestçe devredilebilir. Pay senedi bastırılmışsa nama yazılı pay senetleri ciro ve zilyetliğin devriyle, hamiline yazılı paylar ise yalnızca zilyetliğin devriyle devredilir. Pay senedi bastırılmamışsa devir, alacağın temliki hükümlerine göre yazılı bir temlik sözleşmesiyle yapılır.
Nama yazılı payların devri, şirkete bildirilmeli ve devralan pay defterine kaydedilmelidir. Pay defterine kaydedilmeyen kişi, şirkete karşı pay sahibi sıfatıyla haklarını kullanamaz. Esas sözleşmede devri sınırlayan hükümler varsa, yönetim kurulunun onayı da gerekir. Halka açık şirketlerde ise sermaye piyasası mevzuatı uygulanır.
Pay Devrinde Hangi Belgeler Gerekir?
Limited şirketlerde pay devri için noter onaylı devir sözleşmesi, ortaklar genel kurulunun devir onayına ilişkin kararı, güncel pay defteri, ortakların kimlik belgeleri ve ticaret siciline tescil başvurusu gerekir. Devralan yabancı uyruklu ise vergi numarası ve ilgili belgeler de istenir.
Anonim şirketlerde ise pay senetleri veya geçici ilmühaberler, temlik sözleşmesi, yönetim kurulu kararı ve pay defteri kaydı gerekir. Her iki şirket türünde de devrin vergi dairesine bildirilmesi ve devir bedeli üzerinden doğabilecek vergi yükümlülüklerinin yerine getirilmesi gerekir.
Devralan Şirket Borçlarından Sorumlu Mudur?
Ortakların sorumluluğu kural olarak taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlıdır. Ancak limited şirket ortakları, şirketten tahsil edilemeyen amme alacaklarından sermaye payları oranında sorumlu tutulabilir. Payını devreden ortak, devirden önceki döneme ait kamu borçlarından devralanla birlikte sorumlu olabilir.
Bu nedenle limited şirket payı satın alacak kişinin, devir öncesinde şirketin vergi ve SGK borcu bulunup bulunmadığını belgeyle teyit etmesi gerekir. Devir sözleşmesinde, devirden önceki döneme ait borçların devredene ait olacağına ilişkin bir hüküm konulması da taraflar arasında rücu imkânı sağlar.
Devir Bedeli Nasıl Belirlenir?
Pay devrinde bedel, taraflar arasında serbestçe belirlenir. Ancak bedelin gerçek değere uygun olmaması vergi açısından sorun yaratabilir. Payların itibari değerinin altında bir bedelle devredilmesi halinde, vergi idaresi örtülü kazanç dağıtımı veya bağış iddiasıyla inceleme yapabilir.
Şirket değerlemesi; şirketin özsermayesi, kârlılığı, varlıkları ve borçları dikkate alınarak yapılır. Büyük ölçekli devirlerde bağımsız bir değerleme raporu alınması önerilir. Bedelin taksitle ödenmesi kararlaştırılıyorsa, ödenmeme halinde devrin nasıl çözüleceği sözleşmede açıkça düzenlenmelidir.
Hisse Devrinde Vergi Yükümlülükleri
Gerçek kişilerin şirket paylarını devretmesinden elde ettiği kazanç, belirli koşullarla değer artış kazancı olarak gelir vergisine tabidir. Anonim şirket paylarının iki yıldan fazla süre elde tutulduktan sonra satılması halinde kazancın vergiden istisna olabileceği kabul edilmektedir; limited şirket paylarında ise bu istisna uygulanmaz.
Kurumlar vergisi mükellefi şirketlerin iştirak paylarını satışında ise belirli koşullarla kazancın bir kısmı kurumlar vergisinden istisnadır. Vergi mevzuatı sık değiştiğinden, devir öncesinde güncel düzenlemelerin bir mali müşavirle birlikte kontrol edilmesi gerekir.
Devir Sözleşmesinde Neler Bulunmalı?
Pay devri sözleşmesinde tarafların kimlik bilgileri, devredilen payın şirketin sermayesindeki oranı ve itibari değeri, devir bedeli, ödeme zamanı ve yöntemi açıkça yer almalıdır. Devralanın şirketin mali durumu hakkında bilgilendirildiği ve hangi belgelerin incelendiği de sözleşmede belirtilmelidir.
Devreden ortağın, şirketin bilinmeyen bir borcu bulunmadığına ilişkin beyan ve tekeffülde bulunması ve bu beyanın gerçeğe aykırı çıkması halinde tazminat ödeyeceğini kabul etmesi, devralanı korur. Rekabet yasağı, gizlilik ve uyuşmazlık halinde yetkili mahkeme gibi hükümler de sözleşmeye eklenebilir.
Ortaklar Arasında Önalım Hakkı
Esas sözleşmede veya hissedarlık anlaşmasında, ortağın payını üçüncü kişiye satmak istemesi halinde diğer ortaklara öncelikle satın alma hakkı tanınabilir. Bu düzenleme, şirkete istenmeyen ortakların girmesini engeller. Limited şirketlerde esas sözleşmeye konulan önalım hakkı tescil edilir ve herkese karşı ileri sürülebilir.
Önalım hakkının kullanılma süresi, bildirim usulü ve bedelin nasıl belirleneceği açıkça düzenlenmelidir. Belirsiz düzenlemeler uygulamada uyuşmazlığa yol açar. Hissedarlık anlaşmaları için ticari şirketlerin kuruluşu ve hissedarlık anlaşmaları yazımıza bakabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
En sık yapılan hata, limited şirket pay devrinin noter onayı alınmadan veya genel kurul kararı olmadan yapılmasıdır. Bu durumda devir geçerli olmaz ve ileride ortaklık sıfatı tartışmalı hale gelir. Bir diğer hata, şirketin kamu borçları araştırılmadan pay satın alınmasıdır.
Pay defterinin güncellenmemesi ve devrin ticaret siciline tescil ettirilmemesi de sık karşılaşılan sorunlardır. Şirket işlemlerinde hukuki destek için İstanbul şirket avukatı sayfamızı inceleyebilir, sorularınız için İstanbul avukat ekibimize ulaşabilirsiniz.
Bu yazı, Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmış genel bilgilendirme amaçlı bir içeriktir; somut durumunuz için hukuki destek almanız önerilir.
