Sel Hasarlı Araç İçin Tazminat Nasıl Alınır?

İstanbul’da yaşanan şiddetli yağış ve su baskınları, araç sahiplerini onarım masrafları ve sigorta başvurularıyla karşı karşıya bıraktı. Sokakta, alt geçitte veya otoparkta su altında kalan araçlarda motor, elektronik sistem ve iç donanım hasarları oluşabilir. Bazı araçlarda ise onarımın ekonomik olup olmadığı ayrıca değerlendirilir.

Kaskosu bulunan araçlarda poliçenin sel teminatı; kaskosuz araçlarda ise zararın oluşumunda başka bir kişinin veya kurumun sorumluluğu araştırılmalıdır. Kaskonun bulunması her zararın mutlaka ödeneceği, kaskonun bulunmaması da hiçbir tazminat hakkının olmadığı anlamına gelmez.

İstanbul’daki Selde Aracı Zarar Görenler Ne Yapmalı?

Öncelikle can güvenliği sağlanmalı, araç kurtarmak amacıyla tehlikeli suya girilmemelidir. Suya maruz kalan araç yeniden çalıştırılmadan profesyonel yardım alınmalıdır. Güvenli şekilde mümkünse aracın konumu, su seviyesi, çevredeki tahliye kanalları ve görünen hasarlar fotoğraf veya videoyla kaydedilmelidir.

Aracın çekilmesi ve servise götürülmesi sırasında düzenlenen belgeler saklanmalıdır. Kaskolu araçlarda sigorta şirketine gecikmeden bildirim yapılmalı; araçta kapsamlı söküm veya onarım başlamadan inceleme süreci koordine edilmelidir. Hasar bildiriminin yapıldığını gösteren kayıt ve hasar dosya numarası mutlaka korunmalıdır.

İlk aşamada şu adımlar izlenebilir:

Güvenli bir yere geçmek ve gerektiğinde yardım istemek.
Aracı çalıştırmadan çekici veya servis desteği almak.
Olay yerini ve hasarı güvenli şekilde belgelemek.
Sigorta şirketine hasar ihbarında bulunmak.
Çekici, servis ve diğer gider belgelerini saklamak.
Varsa kamera kayıtlarının korunmasını istemek.

Kasko Sigortası Sel ve Su Baskını Hasarını Karşılar mı?

Kasko genel şartlarında sel ve su baskını, ek sözleşmeyle teminat kapsamına alınabilecek riskler arasında düzenlenmiştir. Bu nedenle yalnızca poliçenin “kasko” olarak adlandırılmasıyla ödeme sonucu çıkarılamaz. Sel teminatı, özel şartlar, muafiyet ve olay tarihindeki poliçe geçerliliği kontrol edilmelidir.

Kapsama giren hasarda ödeme, teknik inceleme ve poliçe koşullarına göre belirlenir. Aracın park hâlinde su altında kalması ile sürüş sırasında suya girmesi farklı değerlendirmeler gerektirebilir. Sürücü davranışı gerekçe gösterilerek ödeme reddediliyorsa, bu davranışın zarara etkisi ve ret kararının hukuki dayanağı incelenmelidir.

Trafik Sigortası Sel Hasarını Öder mi?

Zorunlu trafik sigortası, aracın işletilmesi nedeniyle üçüncü kişilere verilen zararlar bakımından sorumluluk teminatı sağlar. Araç sahibinin kendi trafik sigortası, aracında doğrudan sel nedeniyle oluşan hasarı karşılamaz. Trafik sigortasının bulunması, sel teminatlı kasko yerine geçmez.

Sel sırasında başka bir aracın veya kişinin davranışının zarara neden olduğu ileri sürülüyorsa olay ayrıca değerlendirilir. Ancak yalnızca iki aracın selde birbirine temas etmiş olması, diğer aracın trafik sigortasından otomatik ödeme alınmasını sağlamaz. Sorumluluk, olayın oluş şekli ve nedensellik bağı üzerinden araştırılır.

Araç sahibinin durumu	İncelenecek başvuru yolu
Sel teminatlı kasko var	Sigorta şirketine hasar ve tazminat başvurusu
Kasko var, kapsam tartışmalı	Poliçe ve ret gerekçesinin incelenmesi
Yalnızca trafik sigortası var	Kendi poliçesinden sel hasarı ödenmez; diğer sorumlular araştırılır
Kasko yok	Koşulları varsa sorumlu idare veya özel kişilere talep yöneltilmesi

Kaskosu Olmayan Araç Sahibi Tazminat Alabilir mi?

Kaskosuz araç sahibinin tazminat talep edebilmesi için zararın hukuken sorumlu tutulabilecek bir kişi veya kurumla bağlantısının ortaya konulması gerekir. Altyapının bakımındaki eksiklik, işletilen bir otoparktaki önlem yetersizliği veya inşaat çalışmasıyla suyun yönünün değiştirilmesi gibi iddialar araştırılabilir.

Bununla birlikte her sel zararı başka birine yüklenemez. Yağışın özellikleri, alınabilecek önlemler, sorumlunun yükümlülükleri ve araç sahibinin davranışı birlikte değerlendirilir. Tazminat talebi için yalnızca hasarın varlığı değil, sorumluluğun dayanağı da belgelenmelidir.

Belediyenin, İSKİ’nin veya Otopark İşletmesinin Sorumluluğu

Yol, yağmur suyu tahliye sistemi veya kanalizasyon hizmetindeki eksikliklerin zarara neden olduğu iddiasında, ilgili hizmetten hangi idarenin sorumlu olduğu belirlenmelidir. Olay yerine göre belediye, İSKİ veya başka bir kamu kuruluşunun görev alanı incelenebilir. Her dosyada aynı kurumun sorumlu olduğu varsayılmamalıdır. Hizmet kusuru ile zarar arasında bağlantı kurulması önemlidir; aşırı yağış ve mücbir sebep savunması da somut koşullara göre değerlendirilir.

Özel otoparklarda ise işletmenin araç kabul koşulları, koruma yükümlülüğü, su tahliye sistemi ve aldığı önlemler incelenir. Site otoparklarında yönetimin veya başka kişilerin sorumluluğu farklı esaslara dayanabilir. Otopark fişi, kamera görüntüleri, bakım kayıtları ve önceki su baskını bildirimleri bu değerlendirmede önem taşıyabilir.

Selde Motor Hasarı ve Pert Araç İçin Hangi Zararlar Talep Edilebilir?

Onarım mümkünse zararla bağlantılı ve belgelenmiş onarım giderleri değerlendirilir. Motor, elektrik ve elektronik donanım ile iç döşemelerdeki hasarın sel kaynaklı olup olmadığı teknik olarak belirlenmelidir. Aracın tam hasarlı veya ağır hasarlı sayılıp sayılmayacağı da ilgili düzenlemeler ve teknik inceleme üzerinden değerlendirilir; yalnızca su altında kalması bu sonucu otomatik doğurmaz.

Çekici ve kurtarma giderleri, araçtan mahrum kalma zararı, ticari kazanç kaybı veya onarım sonrası değer kaybı gibi kalemler ise talebin kime yöneltildiğine, poliçe kapsamına ve ispatına göre ayrıca incelenir. Sigortadan ödenebilecek tutarla sorumlu üçüncü kişiden istenebilecek tutar aynı olmayabilir. Aynı zarar için iki kez tahsilat yapılamaz.

Talep kalemi	Başlıca değerlendirme
Onarım gideri	Hasarın kaynağı, gerekli işlemler ve bedeller
Araç bedeli	Hasar sınıflandırması, rayiç değer ve poliçe koşulları
Çekici ve kurtarma	Gereklilik, olayla bağlantı ve belgeler
Kullanım veya kazanç kaybı	Teminat ya da sorumluluk dayanağı ve ispat
Değer kaybı	Onarım sonrası gerçek kayıp ve talebin hukuki dayanağı

Tazminat Başvurusu İçin Hangi Deliller Toplanmalı?

Sel hasarında delillerin bir bölümü kısa sürede kaybolabilir. Su çekildikten, araç temizlendikten veya onarıldıktan sonra hasarın oluşumunu göstermek zorlaşabilir. Bu nedenle fotoğraflar, servis tespitleri ve olayın yerini gösteren kayıtlar mümkün olduğunca erken korunmalıdır. Acil kurtarma ve güvenlik önlemleri ise belge toplamak amacıyla geciktirilmemelidir.

İdareye veya otopark işletmesine talep yöneltilecekse yalnızca araç fotoğrafları yeterli olmayabilir. Tahliye kanallarının durumu, önceki şikâyetler, kamera kayıtları ve olay tutanakları da önem taşır. Hasarın nedeni veya miktarı konusunda uyuşmazlık bekleniyorsa delil tespiti seçeneği değerlendirilebilir.

Başlıca belgeler şunlardır:

Araç ruhsatı ve sigorta poliçesi.
Olay tarihi, saati ve konum bilgileri.
Fotoğraf, video ve kamera kayıtları.
Varsa kolluk, itfaiye veya diğer kurum tutanakları.
Ekspertiz ve servis raporları.
Onarım, çekici ve kurtarma faturaları.
Otopark fişi veya kullanım belgeleri.
Sigorta şirketiyle ve ilgili kurumlarla yazışmalar.

Sigorta Şirketi Ödeme Yapmazsa Ne Yapılabilir?

Sigorta şirketinden ret veya eksik ödeme kararının gerekçesi yazılı olarak istenmelidir. Poliçe kapsamı, hasarın oluşumu, rayiç değer, muafiyet ve hesaplanan zarar ayrı ayrı incelenir. Şirketin ilk değerlendirmesi, uyuşmazlığın mutlaka aynı şekilde sonuçlanacağı anlamına gelmez.

Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru koşulları mevcutsa önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılmalıdır. Talebin olumsuz sonuçlandırılması veya kasko uyuşmazlığında on beş iş günü içinde cevap verilmemesi hâlinde tahkim yolu değerlendirilebilir. Dava yolu tercih edilecekse görevli mahkeme ve varsa dava şartı arabuluculuk ayrıca belirlenmelidir. Tahkim ile dava başvuruları birbirinden bağımsız biçimde aynı anda yürütülmemelidir.

Sel Hasarında Başvuru ve Dava Süreleri

Kasko genel şartlarında hasarın öğrenilmesinden itibaren en geç beş iş günü içinde bildirim yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu bildirim süresi ile tazminat talebinin zamanaşımı farklıdır. Geç bildirim de her durumda hakkın otomatik kaybı anlamına gelmez; gecikmenin etkisi ayrıca incelenir. Sigorta sözleşmesinden doğan taleplerde muacceliyet ve zamanaşımı kuralları, dosyaya göre hesaplanmalıdır.

İdari eylemden kaynaklanan zarar için İYUK 13 kapsamında kural olarak öğrenmeden itibaren bir yıl, her hâlde eylemden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye ön başvuru yapılması gerekir. Ret cevabı veya otuz gün cevap verilmemesi sonrasında dava süresi ayrıca işler. Özel kişilere yöneltilecek taleplerde farklı süreler uygulanabilir. Birsen Hukuk’un İstanbul avukat hizmetleri kapsamında poliçe, hasar belgeleri ve olay kayıtları birlikte incelenerek başvuru yolu ve süreler belirlenebilir.