Kentsel dönüşüm kira yardımı, 6306 sayılı Kanun kapsamında yürütülen dönüşüm sürecinde hak sahiplerine sağlanan mali desteklerden biridir. Riskli yapısını boşaltan malikler, kiracılar ve sınırlı ayni hak sahipleri, kendi statülerine ilişkin şartları karşılamaları hâlinde bu destekten yararlanabilir.
Ancak yardımın tutarı, ödeme şekli ve başvuru koşulları herkes için aynı değildir. Maliklere aylık ödeme yapılırken kiracılara kural olarak tek seferlik ödeme yapılır. Başvuru süresinin kaçırılması, adres kayıtlarının uyuşmaması veya yıkım bilgisinin sisteme işlenmemesi ise işlemlerin sonuçlanmasını engelleyebilir.
Kentsel Dönüşüm Kira Yardımından Kimler Yararlanabilir?
Kira yardımından, ilgili şartlar çerçevesinde riskli yapıdaki konut veya işyerinin maliki, kiracısı ya da sınırlı ayni hak sahibi yararlanabilir. Binanın eski olması veya malikler tarafından yenilenmesine karar verilmesi, tek başına bu yardımı almak için yeterli değildir. Yapının ve başvurunun 6306 sayılı Kanun kapsamındaki koşulları karşılaması gerekir.
Riskli yapı, riskli alan ve rezerv yapı alanı uygulamalarında farklı değerlendirmeler yapılabilir. Bu nedenle başvuru hazırlanırken taşınmazın hangi dönüşüm sürecine tabi olduğu belirlenmelidir. Riskli yapı tespiti, tahliye ve yıkım aşamaları hakkında ayrıntılı bilgiye kentsel dönüşüm hukuki süreci ve malik hakları başlıklı yazımızdan ulaşabilirsiniz.
Malik, Kiracı ve Sınırlı Ayni Hak Sahiplerinin Başvuru Şartları
Maliklerin kira yardımından yararlanabilmesi için riskli yapıda oturması şart değildir. Güncel kılavuz kapsamında aynı nitelikteki bağımsız bölümler bakımından en fazla bir bağımsız bölüm için yardım yapılır. Örneğin birden fazla konutu bulunan malik, her konutu için ayrı yardım alamaz; konut ve işyeri için ise ayrı değerlendirme yapılabilir. Hisseli taşınmazlarda hak sahipliği ve ödeme payları ayrıca incelenir.
Kiracılar bakımından riskli yapının Yapı Kimlik Numarası aldığı tarihteki ikamet veya işyeri kullanımı ile tahliye durumu önemlidir. İntifa veya oturma hakkı gibi sınırlı ayni haklara dayanarak yapıyı kullanan kişiler de haklarını ve kullanımlarını belgelemelidir. Yalnızca tapuda bir hak kaydının bulunması, kullanım şartı aranan durumlarda yeterli değildir.
| Başvuru sahibinin durumu | Başlıca değerlendirme |
|---|---|
| Konut veya işyeri maliki | Mülkiyet kaydı ve ilgili bağımsız bölüm |
| Konutta yaşayan kiracı | İlgili tarihte ikamet ve tahliye kayıtları |
| İşyerini kullanan kiracı | Faaliyet adresi ve tahliyeyi gösteren belgeler |
| Sınırlı ayni hak sahibi | Tapudaki hak kaydı ve yapının kullanımı |
Kentsel Dönüşüm Kira Yardımı Ne Kadar ve Kaç Ay Ödenir?
6 Ekim 2026 itibarıyla Kentsel Dönüşüm Başkanlığının yayımladığı tabloda yardım tutarları aşağıdaki gibidir. Malik sütunundaki rakamlar aylık ödemeyi, diğer sütunlar ise tek seferlik toplam ödemeyi gösterir. Bu tutarlar, hak sahibinin yeni evine ödediği gerçek kira bedeline göre belirlenmez.
Riskli yapılarda maliklere kira yardımı en fazla 18 ay sağlanır. Kiracılara iki aylık, sınırlı ayni hak sahiplerine ise beş aylık yardım tutarı karşılığında tek seferlik ödeme yapılır. Riskli alan ve rezerv yapı alanlarında yardım süresi, ilgili uygulama kapsamında 48 ayı geçmemek üzere belirlenebilir; bu süre her riskli yapı başvurusuna uygulanmaz.
| Yapının bulunduğu il | Malik için aylık yardım | Kiracıya tek seferlik ödeme | Sınırlı ayni hak sahibine tek seferlik ödeme |
|---|---|---|---|
| İstanbul | 8.000 TL | 16.000 TL | 40.000 TL |
| Ankara, Antalya, Bursa, İzmir | 6.500 TL | 13.000 TL | 32.500 TL |
| Diğer büyükşehirler | 5.500 TL | 11.000 TL | 27.500 TL |
| Diğer iller | 4.500 TL | 9.000 TL | 22.500 TL |
Tutarlar değiştirilebildiğinden, başvuru ve ödeme aşamasında Başkanlığın güncel tablosu kontrol edilmelidir.
Kira Yardımı Başvurusu Nereye ve Nasıl Yapılır?
Riskli yapı kira yardımı başvurusu, yapının bulunduğu ildeki Kentsel Dönüşüm Müdürlüğüne, İstanbul’da ise ilgili ilçe belediyesine yapılır. Ayrıca e-Devlet üzerinde “6306 sayılı Kanun Kapsamında Riskli Yapı Kira Yardımı Başvurusu” hizmeti bulunmaktadır. Elektronik başvuruda hizmetin istediği kimlik doğrulama ve belge yükleme adımlarının tamamlanması gerekir.
Başvuru sonrasında hak sahipliği, taşınmaz bilgileri ve yıkım kaydı incelenir. Riskli yapılarda ödeme sürecinin başlayabilmesi için kural olarak yıkımın gerçekleşmesi ve bilgisinin sisteme girilmesi gerekir. Güçlendirme nedeniyle tahliye edilen yapılarda ise ayrı koşullar uygulanır. Başvurunun teslim edilmiş olması, ödemenin aynı gün veya belirli bir tarihte yapılacağı anlamına gelmez.
Başvuruda şu adımlar izlenebilir:
- Taşınmazın riskli yapı ve bağımsız bölüm bilgilerini kontrol etmek.
- Başvuru sahibinin malik, kiracı veya diğer hak sahibi statüsünü belirlemek.
- İlgili dilekçeyi ve gerekli belgeleri hazırlamak.
- Yetkili kuruma veya elektronik hizmet üzerinden başvurmak.
- Başvuru tarihini ve kayıt numarasını saklamak.
- Eksik belge bildirimlerini ve dosyanın durumunu takip etmek.
Başvuru İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?
Gerekli belgeler başvuru sahibinin statüsüne göre değişir. Kimlik, adres ve taşınmaz bilgilerinin bir bölümü kamu sistemleri üzerinden temin edilebilir; sistemden alınamayan belgeler başvuru sahibinden istenebilir. Bu nedenle her başvuruda aynı belgelerin basılı olarak sunulması gerektiği düşünülmemelidir.
Kiracılar için eski ve yeni adresleri gösteren kayıtlar, işyeri kullanıcıları için vergi dairesi veya meslek odası belgeleri önem taşır. Güncel kılavuzda ödeme hesabı bakımından Ziraat Bankası vadesiz TL hesabına ait IBAN teyidi öngörülmektedir. Vekâleten başvurulacaksa vekâletnamenin başvuru ve gerekiyorsa ödeme alma yetkisini kapsaması gerekir.
Başvuruya göre istenebilecek başlıca belgeler şunlardır:
- Başvuru dilekçesi.
- Tapu belgesi veya güncel taşınmaz kaydı.
- Kiracı ve ilgili diğer kullanıcılar için adres bilgileri raporu.
- İşyeri kullanımını ve adres değişikliğini gösteren belgeler.
- Sınırlı ayni hakkı gösteren tapu kaydı.
- IBAN teyit belgesi.
- Gerektiğinde vekâletname veya tüzel kişi temsil belgesi.
Yıkım bilgisinin ilgili sistemde bulunması da kontrol edilir. Tapu, adres ve bağımsız bölüm bilgilerinde farklılık varsa bunların açıklığa kavuşturulması gerekir.
Kira Yardımı Başvuru Süresi Ne Kadardır?
Başkanlığın güncel kira yardımı kılavuzuna göre riskli yapı başvurusu, yapının tahliye edildiği veya yıktırıldığı tarihten itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır. İnternette bulunan eski kılavuzlarda farklı süre ifadeleri görülebileceğinden, başvuru gününde geçerli resmî düzenleme esas alınmalıdır.
Belgelerin tamamının henüz hazır olmaması, süreyi beklemek için güvenli bir gerekçe değildir. Güncel kılavuz, eksik belgeli başvurunun kayda alınmasına ve belgelerin sonradan tamamlanmasına imkân tanımaktadır. Bu durumda başvuru kayıt tarihinin ve numarasının alınması önemlidir; ödeme işlemleri ise eksikler giderildikten sonra yürütülür.
Kira Yardımı ile Kredi ve Diğer Destekler Birlikte Alınabilir mi?
Aynı kişinin, Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı kapsamında hem kira yardımından hem de faiz desteğinden birlikte yararlanması mümkün değildir. Ancak bu kural, her banka kredisi kullanan kişinin kira yardımı alamayacağı anlamına gelmez. Kredinin kamu faiz desteği içerip içermediği ve hangi program kapsamında verildiği incelenmelidir.
Müteahhidin sözleşmeyle üstlendiği kira ödemesi de kamu kira yardımından farklı bir yükümlülüktür. Devlet yardımı alınması, müteahhidin sözleşmedeki borcunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz; sözleşme hükümleri ayrıca değerlendirilir. Yarısı Bizden ve diğer desteklerin birlikte kullanılabilmesi ise ilgili programın koşullarına bağlıdır. Finansman seçenekleri için kentsel dönüşümde parası olmayan malik ne yapabilir? başlıklı yazımız incelenebilir.
Kira Yardımı Başvurusu Reddedilirse Ne Yapılabilir?
Başvuru reddedildiğinde öncelikle kararın gerekçesi alınmalıdır. Eksik belge, adres uyuşmazlığı, hak sahipliği sorunu veya yıkım kaydının bulunmaması farklı işlemler gerektirir. Düzeltilebilecek bir kayıt hatası varsa ilgili kurumdan kaydın düzeltilmesi istenebilir; başvurunun şartları karşıladığını gösteren belgelerle yeniden değerlendirme talebinde bulunulabilir.
Ret işleminin hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa idari yargı yolu değerlendirilmelidir. Dava süresi, işlemin hukuki dayanağı ve tebliğ biçimine göre belirlenir. Kuruma verilen yeniden inceleme dilekçesinin dava süresini her durumda durdurduğu varsayılmamalıdır. Başvuru belgesi, ret kararı, tebliğ kaydı ve hak sahipliğini gösteren belgeler birlikte incelenerek başvuru yolu belirlenmelidir.
Kaynaklar
- Kentsel Dönüşüm Başkanlığı – Kira Yardımı Kılavuzu: Başvuru koşulları, belgeler, süreler ve diğer desteklerle birlikte yararlanma esasları.
- Kentsel Dönüşüm Başkanlığı – İllere Göre Kira Yardımı Tutarları: Malik, kiracı ve sınırlı ayni hak sahipleri için yayımlanan ödeme tablosu.
- Kentsel Dönüşüm Başkanlığı – Kentsel Dönüşüm Bilgilendirme Yayını: Riskli yapılarda ve alan uygulamalarında yardım süreleri.
- e-Devlet – Riskli Yapı Kira Yardımı Başvurusu: Elektronik başvuru hizmeti.
