Nafakayı ödemezseniz, nafaka alacaklısı mahkeme kararını icra dairesine götürerek birikmiş ve ileride doğacak nafakalar için ilamlı takip başlatabilir. Takibin ardından maaşınıza, banka hesaplarınıza, araç ve taşınmazlarınıza haciz konulabilir. Ayrıca alacaklının şikâyeti üzerine icra ceza mahkemesi, üç aya kadar tazyik hapsine karar verebilir.
Ödeme yapamadığınız bir dönem varsa, önce bunun geçici mi yoksa kalıcı bir gelir kaybından mı kaynaklandığını değerlendirmeniz gerekir. İşsizlik, ağır hastalık veya gelirde ciddi düşüş gibi kalıcı değişiklikler varsa, ödemeyi kendiliğinden durdurmak yerine nafakanın azaltılması veya kaldırılması için dava açmalısınız. Dava açılmadıkça mahkemenin belirlediği tutar borç olarak birikmeye devam eder.
| Sonuç | Açıklama |
|---|---|
| İcra takibi | Birikmiş ve işleyecek nafakalar için ilamlı takip |
| Maaş haczi | Nafaka hacizleri diğer hacizlerden önce uygulanır |
| Mal haczi | Banka hesabı, araç ve taşınmaz haczi |
| Tazyik hapsi | Şikâyet üzerine üç aya kadar |
| Faiz | Ödenmeyen nafakaya yasal faiz işler |
Nafaka Borcu Nasıl Takibe Konulur?
Nafakaya hükmeden mahkeme kararı, ilam niteliğindedir ve icra dairesinde ilamlı takibe konulabilir. Alacaklı, birikmiş nafaka alacaklarını faiziyle birlikte talep edebileceği gibi, ileride doğacak aylık nafakaların da takip dosyasından tahsil edilmesini isteyebilir. Borçluya icra emri gönderilir ve belirli bir süre içinde ödeme yapması istenir.
Nafaka kararları, aile hukukuna ilişkin diğer kararlardan farklı olarak kesinleşmeden de icraya konulabilir. Kanun, nafaka kararlarında istinaf başvurusunun icrayı durdurmayacağını ve icranın geri bırakılmasına karar verilemeyeceğini açıkça düzenler. Bu nedenle karara itiraz etmiş olmanız, ödeme yükümlülüğünü askıya almaz. Üst mahkemenin kararı değiştirmesi halinde ödemelerin durumu verilecek yeni karara göre ayrıca değerlendirilir; bu süreçte ödemelere düzenli olarak devam etmek, icra takibi ve tazyik hapsi riskini ortadan kaldırır.
Maaşa Haciz Konulabilir Mi?
Evet. Maaş ve ücretler kural olarak borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli miktar düşüldükten sonra haczedilebilir; haczedilecek miktar dörtte birden az olamaz. Nafaka alacakları ise bu genel kuraldan farklı olarak öncelikli tutulur ve diğer alacaklıların hacizlerinden önce kesintiye geçilir.
Uygulamada nafaka için yapılan maaş kesintisi, diğer borçlar için uygulanan oranlardan daha yüksek olabilir. İşverene gönderilen haciz müzekkeresiyle kesinti doğrudan maaştan yapılır ve icra dairesine yatırılır. İşverenin bu yükümlülüğe uymaması, işveren açısından da sorumluluk doğurabilir.
Tazyik Hapsi Nedir?
Nafakaya ilişkin kararların gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Tazyik hapsi bir ceza değil, borçluyu ödemeye zorlamaya yönelik bir araçtır. Bu nedenle adli sicil kaydına işlenmez.
Hapsin uygulanmasına başlandıktan sonra borç ödenirse borçlu derhal tahliye edilir. Borçlu, nafakanın kaldırılması veya azaltılması için dava açmışsa, mahkeme ileri sürülen sebepleri dikkate alarak tazyik hapsinin uygulanmasını bu davanın sonuna bırakabilir. Bu düzenleme, gerçekten ödeme gücünü kaybetmiş kişilerin korunmasını amaçlar.
Şikâyet Ne Zamana Kadar Yapılabilir?
Alacaklının tazyik hapsi için şikâyet hakkı, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her halde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl geçmekle düşer. Şikâyet, borçlunun yerleşim yerindeki veya takibin yapıldığı yerdeki icra ceza mahkemesine yapılır.
Şikâyet için öncelikle icra takibinin başlatılmış ve borçluya icra emrinin tebliğ edilmiş olması gerekir. Mahkeme borçluyu dinler, ödeme yapılıp yapılmadığını ve ödememenin sebebini araştırır. Ödeme yapılmadığı tespit edilirse tazyik hapsine hükmeder; borçlu yargılama sırasında ödeme yaparsa şikâyet konusuz kalır.
Ödenmeyen Nafakaya Faiz İşler Mi?
Ödenmeyen nafaka alacakları için, her bir taksitin vadesinden itibaren yasal faiz istenebilir. Birikmiş nafakalar uzun süre takip edilmezse faizle birlikte önemli bir tutara ulaşabilir. Bu da borçlunun ileride tek seferde çok daha yüksek bir ödemeyle karşılaşmasına neden olur.
Nafaka borcunun ödenmemesi, borçlunun sosyal ve ekonomik hayatını da etkiler. Haciz kayıtları banka kredilerine erişimi zorlaştırabilir, taşınmaz ve araç satışlarını engelleyebilir. Bu nedenle ödeme güçlüğü yaşayan kişinin, borcu biriktirmek yerine hukuki yollara başvurması daha sağlıklıdır.
Gelirim Azaldıysa Ne Yapmalıyım?
Tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hallerde nafakanın azaltılması istenebilir. İşini kaybetmek, emekli olmak, ağır bir hastalığa yakalanmak veya bakmakla yükümlü olunan kişi sayısının artması bu davanın tipik sebepleridir. Gelir kaybının belgelerle ispatlanması gerekir.
Azaltma davası açmak, dava sonuçlanana kadar mevcut nafakayı ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Ancak dava açılmışsa tazyik hapsinin uygulanması dava sonuna bırakılabilir. Bu nedenle ödeme güçlüğü başladığında zaman kaybetmeden dava açmak, hem borç birikmesini hem de tazyik hapsi riskini azaltır.
Nafaka Hangi Hallerde Kendiliğinden Sona Erer?
İrat biçiminde ödenen yoksulluk nafakası, alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü halinde kendiliğinden sona erer. Alacaklının evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi halinde ise nafaka ancak mahkeme kararıyla kaldırılır.
İştirak nafakası ise çocuğun ergin olmasıyla sona erer. Çocuk eğitimine devam ediyorsa, ergin olduktan sonra ayrıca yardım nafakası isteyebilir. Nafaka türleri ve şartları için nafaka davaları yazımıza bakabilirsiniz.
Süresiz Nafaka Kararı Ödemeleri Etkiler Mi?
Anayasa Mahkemesi, yoksulluk nafakasının süresiz olarak istenebileceğine ilişkin ibareyi iptal etmiş ve karar 30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. İptal kararı yayımından dokuz ay sonra yürürlüğe girecektir. Bu süre içinde yasa koyucunun yeni bir düzenleme yapması beklenmektedir.
Kasım 2026 itibarıyla mevcut nafaka kararları geçerliliğini korumaktadır ve ödeme yükümlülüğü devam etmektedir. Kararın mevcut nafakalara nasıl uygulanacağı yeni yasal düzenlemeye bağlı olacaktır. Bu belirsizlik nedeniyle ödemeyi kendiliğinden kesmek, icra ve tazyik hapsi riskini doğurur.
Ödeme Yaparken Nelere Dikkat Edilmeli?
Nafaka ödemelerini elden yapmak, ileride ödeme yapılıp yapılmadığı konusunda uyuşmazlık çıkmasına yol açabilir. Ödemeleri alacaklının banka hesabına, açıklama kısmına hangi aya ait nafaka olduğunu yazarak göndermek en güvenli yoldur. İcra takibi başlamışsa ödemelerin doğrudan icra dosyasına yapılması gerekir; aksi halde yapılan ödeme takip dosyasında dikkate alınmayabilir.
Tarafların kendi aralarında nafaka miktarını değiştirmek için yaptıkları sözlü anlaşmalar, mahkeme kararını değiştirmez. Alacaklı ileride kararda yazan tutarın tamamını isteyebilir. Bu nedenle nafakada yapılacak her değişiklik ya mahkeme kararıyla ya da en azından yazılı ve ispatlanabilir bir anlaşmayla yapılmalıdır. Yazılı anlaşma da mahkeme kararının yerini tutmadığından, kalıcı değişiklikler için dava yoluna gitmek gerekir.
Nafaka Borçlusu Yurt Dışındaysa Ne Olur?
Nafaka borçlusu yurt dışında yaşıyorsa, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler çerçevesinde nafaka alacağının tahsili için başvuru yapılabilir. Bu tür başvurular Adalet Bakanlığı aracılığıyla yürütülür ve borçlunun bulunduğu ülkedeki makamlarla iş birliği yapılır.
Borçlunun Türkiye’de malı veya geliri varsa, bunlar üzerinde de icra takibi yapılabilir. Sürecin hukuki boyutları için İstanbul boşanma avukatı sayfamızı inceleyebilir, sorularınız için Birsen Hukuk ekibimize ulaşabilirsiniz.
Bu yazı, Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmış genel bilgilendirme amaçlı bir içeriktir; somut durumunuz için hukuki destek almanız önerilir.
