Uzaklaştırma Kararı Nedir, Nasıl Alınır?

İstanbul Avukat

Uzaklaştırma Kararı Nedir, Nasıl Alınır?

Uzaklaştırma Kararı Nedir, Nasıl Alınır

Uzaklaştırma kararı, şiddet uygulayan veya şiddet tehlikesi oluşturan kişinin, korunan kişiden, onun konutundan, işyerinden ve okulundan uzak durmasını sağlayan bir tedbir kararıdır. Halk arasında “uzaklaştırma” olarak bilinen bu karar, aslında 6284 sayılı Kanun’daki önleyici tedbirlerin genel adıdır. Karar, şiddet olayının ispatı beklenmeden ve çoğu zaman başvuru günü verilir.

Başvuru yapmadan önce, yalnızca konuttan uzaklaştırmanın mı yoksa iletişim yasağı, silah teslimi ve çocuklarla ilgili düzenleme gibi ek tedbirlerin de mi gerektiğini düşünmeniz gerekir. Tedbirlerin kapsamı ne kadar doğru belirlenirse koruma o kadar etkili olur. Acil bir tehlike altındaysanız ise hiçbir hazırlık yapmadan doğrudan 155, 156 veya 112’yi arayabilirsiniz.

SoruKısa cevap
Kim isteyebilir?Şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi bulunan herkes
Nereye başvurulur?Aile mahkemesi, savcılık, karakol veya jandarma
Ne kadar sürer?İlk defasında en çok altı ay, uzatılabilir
Masraf var mı?Hayır, harç ve masraf alınmaz
İhlal edilirse?Zorlama hapsi ve varsa ceza soruşturması

Uzaklaştırma Kararını Kimler İsteyebilir?

6284 sayılı Kanun, şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınları, çocukları, aile bireylerini ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişileri korur. Evli olmak, aynı evde yaşamak veya akraba olmak şart değildir. Eski eş, nişanlı, birlikte yaşanan partner, kardeş veya ısrarla takip eden bir yabancı hakkında da karar istenebilir.

Başvuru yalnızca şiddete uğrayan kişi tarafından değil, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı görevlileri, kolluk görevlileri ve Cumhuriyet savcısı tarafından da yapılabilir. Böylece kendisi başvuru yapamayacak durumda olan, örneğin ağır yaralanmış ya da baskı altında tutulan kişiler de korunabilir.

Şiddet Kavramı Neleri Kapsar?

Kanundaki şiddet tanımı, kişinin fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar görmesiyle sonuçlanan ya da sonuçlanması muhtemel her türlü davranışı içerir. Tehdit, baskı ve özgürlüğün keyfi olarak kısıtlanması da bu tanıma girer. Yani darp izi olmasa da sürekli tehdit, hakaret veya ekonomik kısıtlama tedbir talebinin dayanağı olabilir.

Ev içi şiddet ise şiddet mağduru ve uygulayanla aynı haneyi paylaşmasa da aile veya hanede ya da aile mensubu sayılan kişiler arasında meydana gelen şiddettir. Bu geniş tanım sayesinde boşanmış eşler veya ayrı evlerde yaşayan aile bireyleri arasındaki şiddet olayları da kanun kapsamında değerlendirilir.

Hangi Tedbirler Uzaklaştırma Kapsamındadır?

Uygulamada uzaklaştırma kararı denildiğinde akla gelen başlıca önleyici tedbirler şunlardır:

  • Müşterek konuttan derhal uzaklaştırma ve konutun korunan kişiye tahsisi
  • Korunan kişiye, konutuna, okuluna ve işyerine yaklaşmama
  • İletişim araçlarıyla veya başka yollarla rahatsız etmeme
  • Tehdit, hakaret, aşağılama içeren söz ve davranışlarda bulunmama
  • Silahların kolluğa teslimi
  • Alkol veya uyuşturucu etkisindeyken korunan kişiye yaklaşmama

Hâkim bu tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun gördüğü benzer tedbirlere karar verebilir. Gerekirse korunan kişinin yakınlarına ve tanıklarına yaklaşmama tedbiri de verilir. Çocuklarla ilgili daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kararı varsa, bu ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılmasına, sınırlanmasına ya da tümüyle kaldırılmasına da karar verilebilir.

Koruyucu Tedbirler Nelerdir?

Önleyici tedbirler şiddet uygulayan kişiye yönelikken, koruyucu tedbirler doğrudan korunan kişinin güvenliğini sağlamaya yöneliktir. Hâkim, korunan kişi için işyerinin değiştirilmesine, evli ise müşterek yerleşim yerinden ayrı yerleşim yeri belirlenmesine ve şartları varsa tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulmasına karar verebilir.

Hayati tehlikenin bulunduğu ve diğer tedbirlerin yeterli olmadığı istisnai durumlarda, kişinin aydınlatılmış rızasıyla kimlik bilgilerinin değiştirilmesi de mümkündür. Mülki amirler de barınma yeri sağlanması, geçici maddi yardım ve hayati tehlike halinde geçici koruma gibi koruyucu tedbirlere karar verebilir. Adres ve kimlik bilgilerinin resmi kayıtlarda gizli tutulması da istenebilir.

Karar Nasıl Ve Ne Kadar Sürede Verilir?

Tedbir kararları en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülki amirden veya kolluk biriminden talep edilebilir. Koruyucu tedbir kararı için şiddetin uygulandığına dair delil veya belge aranmaz ve önleyici tedbir kararı geciktirilmeksizin verilir. Uygulamada aile mahkemeleri talepleri çoğunlukla aynı gün sonuçlandırır.

Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde konuttan uzaklaştırma ve yaklaşmama gibi bazı tedbirler doğrudan kolluk amiri tarafından alınabilir. Bu karar en geç izleyen ilk iş günü hâkimin onayına sunulur ve yirmi dört saat içinde onaylanmazsa kendiliğinden kalkar. Başvuruyu yazılı yapmak isterseniz uzaklaştırma kararı talep dilekçesi yazımızdaki örnekten yararlanabilirsiniz.

Uzaklaştırma Kararı Ne Kadar Sürer?

Tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilebilir. Şiddet veya şiddet tehlikesinin devam ettiği anlaşılırsa, hâkim resen ya da korunan kişinin, Bakanlık veya kolluk görevlilerinin talebi üzerine tedbirin süresini uzatabilir, şeklini değiştirebilir veya kaldırabilir. Uzatma için tehlikenin devam ettiğini gösteren yeni olayların ya da durumun anlatılması gerekir.

Süre dolmadan önce uzatma talebinde bulunmak, korumada boşluk oluşmasını engeller. Taraflar barışmış olsa bile tedbir kararı kendiliğinden ortadan kalkmaz; kaldırılması için hâkime başvurulması gerekir. Barışma sonrasında tedbirin varlığını göz ardı etmek, ileride yeni bir olay yaşandığında karmaşıklığa yol açabilir.

Karar İhlal Edilirse Ne Olur?

Tedbir kararının gereklerine aykırı davranan kişi, fiili ayrıca suç oluştursa bile hâkim kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsine tabi tutulur. Her tekrarda zorlama hapsi on beş günden otuz güne kadar uygulanır ve toplam süresi altı ayı geçemez. Bu kararlar Cumhuriyet başsavcılığınca yerine getirilir.

Zorlama hapsi bir ceza değil, kararın uygulanmasını sağlamaya yönelik bir araçtır. Bu nedenle ihlal eden kişinin davranışı aynı zamanda tehdit, yaralama, konut dokunulmazlığının ihlali veya ısrarlı takip suçunu oluşturuyorsa, ayrıca ceza soruşturması yürütülür. İhlal anında kolluğu aramak ve olayın kayıt altına alınmasını sağlamak en etkili yoldur.

Karara İtiraz Edilebilir Mi?

Karara karşı tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, aynı yerdeki numara olarak kararı veren daireyi izleyen aile mahkemesi tarafından bir hafta içinde incelenir ve verilen karar kesindir. Hem şiddet uygulayan hem de talebi reddedilen kişi itiraz hakkına sahiptir.

Hakkında haksız yere tedbir kararı verildiğini düşünen kişi, itirazında olayların gerçekleşmediğini veya tehlikenin bulunmadığını belgelerle göstermelidir. Ancak itiraz sonuçlanana kadar karar geçerliliğini korur ve buna uyulması gerekir. Karara uymamak, itiraz haklı olsa bile zorlama hapsine yol açabilir.

Boşanma Ve Velayet Davalarına Etkisi Nedir?

Uzaklaştırma kararı, boşanma davası açılmasına bağlı değildir ve evlilik devam ederken de verilebilir. Bununla birlikte şiddet olayları, boşanma davasında hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış sebebinin ya da evlilik birliğinin temelinden sarsılmasının ispatında önemli delildir. Kusur oranı ve tazminat talepleri de bu olaylardan etkilenir.

Velayet ve kişisel ilişki kararlarında mahkeme çocuğun güvenliğini esas alır. Şiddet uygulayan ebeveynle görüşmelerin uzman eşliğinde yapılması veya sınırlandırılması gündeme gelebilir. Sürecin hukuki boyutları için İstanbul boşanma avukatı sayfamızı inceleyebilir, sorularınız için hukuk büromuza ulaşabilirsiniz.

Bu yazı, Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmış genel bilgilendirme amaçlı bir içeriktir; somut durumunuz için hukuki destek almanız önerilir.

Kaynaklar

Paylaş:

İstanbul Avukat
Avukat

Birsen ÖZNUR