Kentsel Dönüşüm Devlet Desteği: Hibe, Kredi ve Yardımlar

İstanbul Avukat

Kentsel Dönüşüm Devlet Desteği: Hibe, Kredi ve Yardımlar

Kentsel Dönüşüm Devlet Desteği: Hibe, Kredi ve Yardımlar

Kentsel dönüşümde devlet desteği; İstanbul’daki Yarısı Bizden kampanyası kapsamındaki hibe ve kredi, 6306 sayılı Kanuna dayanan kira ve taşınma yardımı, kredilere faiz desteği ve tapu harcı ile bazı vergilerden muafiyet olmak üzere dört ana başlıktan oluşur. Yarısı Bizden kapsamında yüklenici firmayla yapılan bina bazlı dönüşümde her konut için 875 bin TL hibe, 875 bin TL kredi ve 125 bin TL taşınma desteği verilir.

Desteklerin çoğu, yapının riskli yapı olarak tespit edilmiş olmasına bağlıdır. Bu nedenle destek planı yapılmadan önce binanın riskli yapı tespitinin tamamlanıp tapuya işlendiği ve maliklerin dönüşüm kararını hangi modelle alacağı netleştirilmelidir.

DestekTutar veya kapsamDayanak
Yarısı Bizden hibe (konut)875.000 TLCumhurbaşkanlığı Kararı, Bakanlık açıklamaları
Yarısı Bizden kredi (konut)875.000 TLCumhurbaşkanlığı Kararı, Bakanlık açıklamaları
Taşınma desteği125.000 TL, tek seferlikCumhurbaşkanlığı Kararı, Bakanlık açıklamaları
Kira yardımıBaşkanlıkça belirlenen tutarlarda6306 sayılı Kanun m. 5
Harç ve vergi istisnalarıTapu harcı, damga vergisi, BSMV vb.6306 sayılı Kanun m. 7

Yarısı Bizden Kampanyası Nedir?

Yarısı Bizden, İstanbul’da riskli yapıların dönüşümünü hızlandırmak için Cumhurbaşkanlığı Kararıyla yürürlüğe giren ve Kentsel Dönüşüm Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen bir destek programıdır. Bina bazlı modelde maliklerin anlaştığı yüklenici firma inşaatı yapar; Bakanlık konut başına 875 bin TL hibe, 875 bin TL kredi ve 125 bin TL taşınma desteği sağlar.

İş yerleri için bir dükkân başına 437 bin 500 TL hibe, 437 bin 500 TL kredi ve 125 bin TL taşınma desteği verilir. Hak sahibi, ilk konutu için bu desteği aldıktan sonra diğer her konutu için 1 milyon 750 bin TL kredi imkânından yararlanabilir. Başvurular, kat maliklerinin anlaşmasının ardından ilçe belediyeleri üzerinden yapılır.

Alan Bazlı Dönüşümde Destek Nasıl Uygulanır?

Site gibi büyük alanlarda tam uzlaşma sağlanırsa, inşaatı TOKİ veya Emlak Konut üstlenir. Bu modelde her hak sahibine 875 bin TL hibe ve 125 bin TL taşınma desteği verilir. Hibe tutarı bina maliyetinden düşülür ve kalan borç uzun vadeli taksitlerle ödenir.

Bu model, maliklerin yüklenici bulma ve sözleşme müzakeresi yükünü azaltır. Ancak tam uzlaşma gerektirdiği için, sitede tek bir malikin bile karşı çıkması süreci zorlaştırabilir. Bu durumda bina bazlı modele geçmek veya 6306 sayılı Kanundaki çoğunluk kararı yolunu kullanmak gündeme gelir.

Kira Ve Taşınma Yardımı Kimlere Verilir?

6306 sayılı Kanunun 5. maddesine göre, anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine, kiracılarına ve yapıda ikamet etmek şartıyla sınırlı ayni hak sahiplerine geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı yapılabilir. Kira yardımının tutarı ve süresi, il gruplarına göre Kentsel Dönüşüm Başkanlığınca belirlenir.

Yarısı Bizden kapsamındaki 125 bin TL taşınma desteği ise bağımsız bölümde oturan kişiye ödenir. Daire veya iş yerinde kiracı oturuyorsa destek kiracıya, malik oturuyorsa malike verilir. Kira yardımının başvuru şartları için kentsel dönüşüm kira yardımı yazımıza bakabilirsiniz.

Faiz Destekli Kredi Nasıl Kullanılır?

6306 sayılı Kanunun 7. maddesine göre, dönüşüm kapsamında edinilecek konut ve iş yerleri için hak sahiplerinin bankalardan kullanacağı kredilere dönüşüm projeleri özel hesabından faiz desteği verilebilir. Bu kredilerin usul ve esasları Cumhurbaşkanınca belirlenir ve kredi, konut finansmanı kredisi niteliğindedir.

Faiz destekli kredi ile Yarısı Bizden kredisi farklı programlardır ve aynı bağımsız bölüm için birlikte kullanılıp kullanılamayacağı ilgili programın şartlarına bağlıdır. Kredi başvurusu öncesinde hangi programın daha avantajlı olduğu, malikin geliri ve diğer borçları dikkate alınarak değerlendirilmelidir. Ayrıntılar için kentsel dönüşüm kredisi yazımıza bakabilirsiniz.

Hangi Harç Ve Vergilerden Muafiyet Var?

6306 sayılı Kanunun 7/9. maddesi, Kanun kapsamındaki taşınmazların dönüşüme tabi tutulmadan önceki ilk satışı ile yeni yapıların maliklere, müteahhide ve en az bir yıldır kiracı olarak riskli yapıyı kullananlara ilk satışı, devri, tescili ve ipotek işlemlerini harç istisnası kapsamına alır. Bu işlemler için düzenlenen kâğıtlar damga vergisinden de istisnadır.

Bu istisnalar, dönüşümün toplam maliyetini ciddi ölçüde azaltır. Örneğin yeni binadaki dairenin malike tescili sırasında normalde ödenecek tapu harcı ödenmez. İstisnaların uygulanması için işlemin 6306 sayılı Kanun kapsamında yapıldığının tapu müdürlüğüne belgelenmesi gerekir; bu nedenle riskli yapı tespit belgesi tüm işlemlerde hazır bulundurulmalıdır.

Destekten Yararlanmak İçin Hangi Şartlar Gerekir?

Desteklerin temel şartı, yapının 6306 sayılı Kanuna göre riskli yapı olarak tespit edilmesidir. Riskli yapı tespiti, maliklerce Bakanlıkça lisanslandırılan kuruluşlara yaptırılır ve sonuç Başkanlığa veya İdareye bildirilir (6306 s. K. m. 3). Tespitten sonra yapı tapuya işlenir ve maliklere e-Devlet üzerinden bildirilir.

Yarısı Bizden kampanyasının süresi Cumhurbaşkanlığı Kararıyla belirlenir ve uzatılabilir. Bakanlık açıklamalarına göre kampanyadan yararlanmak için belirli bir tarihe kadar riskli yapı tespitinin yaptırılmış olması gerekir. Başvuru öncesinde güncel süreyi Bakanlığın resmi duyurularından kontrol etmek gerekir.

Yarısı Bizden Başvurusu Nasıl Yapılır?

Bakanlık açıklamalarına göre başvuru, kat maliklerinin dönüşüm konusunda anlaşmasının ardından ilçe belediyeleri üzerinden yapılır. Bakanlığın belirlediği randevu tarihinde hibe taahhütnamesi ve kredi sözleşmesi imzalanır. Kampanya için e-Devlet üzerinden ayrıca başvuru yapılması gerekmez.

Başvurudan önce binanın riskli yapı tespitinin tamamlanmış, malikler arasındaki kararın alınmış ve yüklenici firmanın belirlenmiş olması gerekir. Eksik belge veya malikler arasında süren bir uyuşmazlık, başvurunun ilerlemesini geciktirebilir. Bu nedenle karar tutanağının ve yüklenici sözleşmesinin başvuru öncesinde hazır olması önemlidir.

İstanbul Dışında Hangi Destekler Uygulanır?

Yarısı Bizden kampanyası İstanbul’a özgüdür. Ancak 6306 sayılı Kanuna dayanan kira yardımı, faiz destekli kredi ve harç ile vergi istisnaları, Kanun kapsamındaki bütün riskli yapılar için Türkiye genelinde uygulanır. Kira yardımının tutarı, il gruplarına göre farklı belirlenir.

İstanbul dışında yaşayan malikler için en önemli destek, yeni yapıların ilk tescil ve devir işlemlerindeki harç istisnası ile damga vergisi istisnasıdır (m. 7/9). Bazı illerde belediyeler de ayrıca destek programları yürütebilir. Güncel destekler için Bakanlığın ve ilgili belediyenin resmi duyurularının takip edilmesi gerekir.

Destek Sürecinde Hukuki Riskler Nelerdir?

Hibe ve kredi, maliklerin yüklenici firmayla yaptığı sözleşmeye dayanır. Sözleşmede hibenin hangi aşamada ödeneceği, kredinin kim adına kullanılacağı ve inşaat gecikirse kredi geri ödemesinin nasıl yapılacağı açıkça düzenlenmelidir. Aksi hâlde inşaat durduğunda malik hem kira ödemek hem de kredi taksiti ödemek zorunda kalabilir.

Ayrıca karara katılmayan maliklerin arsa paylarının satışı gibi zorunlu süreçler, destek takvimini geciktirebilir. Sözleşme ve karar süreçlerinin destek şartlarına uygun yürütülmesi için hukuk büromuzun desteği almak ve İstanbul kentsel dönüşüm avukatı sayfamızı incelemek faydalı olur. Ödeme gücü yetersiz malikler için parası olmayan malik ne yapabilir yazımıza da bakabilirsiniz.

Bu yazı, Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmış genel bilgilendirme amaçlı bir içeriktir; somut durumunuz için hukuki destek almanız önerilir.

Kaynaklar

Paylaş:

İstanbul Avukat
Avukat

Birsen ÖZNUR